Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Πέμπτη, 28 Ιουνίου 2012

Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩ


του
Π. Παπακωνσταντίνου
«Οι μεγάλες καταστροφές παρακινούν τους πιο ένθερμους θρησκευόμενους να γίνουν δυο φορές πιο ευσεβείς». Έτσι ξεκινάει το άρθρο του Σερζ Αλιμί, διευθυντή του γαλλικού περιοδικού Le Monde Diplomatique, αναφορικά με τη νέα υποτροπή της ευρωκρίσης και τη σύνοδο κορυφής των 27, που αρχίζει σήμερα στις Βρυξέλλες.
Είναι η 18η «κρίσιμη» σύνοδος κορυφής για τη «διάσωση» του ευρώ μέσα σε δυόμιση χρόνια. Κάθε...
φορά, το κοινό νόμισμα βρίσκεται στο χείλος της κατάρρευσης, αλλά διασώζεται στις δώδεκα παρά πέντε χάρη στις «θαρραλέες» αποφάσεις των Ευρωπαίων ηγετών. Τι αδικία όμως: Οι αγορές δεν πείθονται, το ευρώ ξαναμπαίνει στην εντατική και στην επόμενη σύνοδο διασώζεται εκ νέου, με καινούργιες θαρραλέες αποφάσεις των 27, οι οποίοι, βέβαιοι για την ορθότητα της θεραπευτικής αγωγής, απλώς αυξάνουν τις δόσεις των φαρμάκων. Στο μεταξύ, από εξάμηνο σε εξάμηνο τα κράτη- ασθενείς, που κινδυνεύουν να μολύνουν ολόκληρη την ευρωζώνη, αντί να περιορίζονται, αυξάνονται και πληθύνονται: Από την Ελλάδα- μοναδικό μαύρο πρόβατο της Ευρώπης, φτάσαμε ήδη να έχουμε πέντε χώρες σε μηχανισμούς στήριξης, ύστερα από την προσθήκη της Κύπρου και της Ισπανίας, ενώ όλα δείχνουν ότι έρχεται όπου νάναι η ώρα και της Ιταλίας.

Μπορεί τα γεγονότα να είναι πεισματάρικα, δεν φαίνονται όμως ικανά να κλονίσουν τις ιδεοληψίες των ποικίλων αποχρώσεων ευρωπαϊστών. Επιβεβαιώνοντας τον Αλιμί, ομνύουν μετά από κάθε καινούργιο γύρο της κρίσης με ακόμη μεγαλύτερο ζήλο ότι «η λύση βρίσκεται όχι σε λιγότερη, αλλά σε περισσότερη Ευρώπη». Ουδέν κακόν αμιγές καλού, μας διαβεβαιώνουν οι γνωστές ομιλούσες γραβάτες στα δελτία των οκτώ: Τώρα που η κρίση οδηγεί στο μη περαιτέρω, ακόμη και η Μέρκελ θα πειστεί, η λιτότητα θα δώσει τη θέση της στην ανάπτυξη, τα ποθητά ευρωομόλογα θα θεσπιστούν, η νομισματική ένωση θα συμπληρωθεί από την πολιτική και το όνειρο των Ενωμένων Πολιτειών της Ευρώπης θα γίνει επιτέλους πραγματικότητα. Τόσο καλά. Ή μήπως όχι;
Ας ξεκινήσουμε από τα του οίκου μας, που μας ενδιαφέρουν πιο άμεσα. Παρότι η Γερμανία και οι σύμμαχοί της εδέησαν να αποκτήσουν πρωθυπουργό της αρεσκείας τους, χάρη στο φόβο της οικονομικής κατάρρευσης που είχαν καλλιεργήσει, δεν εννοούν να διευκολύνουν σε τίποτα την ήδη νοσούσα (πολιτικά) τρικομματική κυβέρνηση ΝΔ- ΠΑΣΟΚ- ΔΗΜΑΡ. Από την πρώτη στιγμή ο πολύς κ. Σόιμπλε ξέκοψε κάθε σκέψη για επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου, αφήνοντας ανοιχτό μόνο το ενδεχόμενο της επιμήκυνσής του- κάτι που φυσικά σημαίνει και επιμήκυνση των δεινών για τον ελληνικό λαό. Άλλωστε, η επιλογή του κ. Στουρνάρα για το υπουργείο Οικονομικών- ενός ανθρώπου του ΣΕΒ, που συνέταξε μαζί με τον «Ταλιμπάν» του νεοφιλελευθερισμού Στέφανο Μάνο το διαβόητο «Σχέδιο Αρχιμήδης» για την εκποίηση λιμανιών, αεροδρομίων και κρατικών ακινήτων αντί πινακίου φακής- βοά για τον ακραιφνώς μνημονιακό χαρακτήρα της κυβέρνησης και για το ποιόν των μέτρων που θα ακολουθήσουν.
Είναι πιθανό οι τρεις σωματοφύλακες της μνημονιακής κυβέρνησης να αναζητήσουν φύλλο συκής για το επικείμενο Βατερλώ των Βρυξελλών στο περίφημο «Αναπτυξιακό Σύμφωνο», που υποτίθεται ότι θα συμπληρώσει το δημοσιονομικό. Πρόκειται για το πακέτο, ύψους 130 δις ευρώ (μόλις το 1% του ΑΕΠ της ευρωζώνης) που ζητούσε επιμόνως ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ και υποτίθεται ότι συμφώνησαν οι τέσσερις ισχυρότερες χώρες της ευρωζώνης (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία) κατά την πρόσφατη συνάντησή τους.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για «ένα μπαλόνι, φουσκωμένο με ζεστό αέρα», όπως έγραψε με ανελέητο ρεαλισμό το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel, επεξηγώντας: «Οι συμμετέχοντες στη σύνοδο κορυφής γνωρίζουν καλά ότι πρόκειται για απόφαση διακοσμητικής φύσης, με στόχο να εντυπωσιαστούν οι ψηφοφόροι και οι αγορές. Το Αναπτυξιακό Σύμφωνο δεν περιέχει απολύτως τίποτα νέο και μόνη του φιλοδοξία είναι να βοηθήσει τον Γάλλο πρόεδρο να κρατήσει τα προσχήματα». Στο σχετικό ρεπορτάζ αποκαλύπτεται ότι τα 55 δις που υποτίθεται ότι θα διατεθούν για ανάπτυξη από τα διαρθρωτικά ταμεία προβλέπονται ήδη στον κοινοτικό προϋπολογισμό, χωρίς να προστίθεται ούτε ένα σεντ. Όσο για τα κονδύλια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (μόλις 10 δις για το σύνολο της ευρωζώνης, δηλαδή κάτι ψιλά εκατομμυριάκια για την Ελλάδα) και τα «αναπτυξιακά ομόλογα» που θα εκδοθούν (18 δις), πέραν του ότι συνιστούν σταγόνες στον ωκεανό, είναι αμφίβολο αν αξιοποιηθούν ποτέ, μια και υπό τις παρούσες συνθήκες κρίσης ελάχιστοι επενδυτές έχουν διάθεση να ρισκάρουν στο χειμαζόμενο μεσογειακό Νότο.
Κατά τα λοιπά, η Άγκελα Μέρκελ απέκλεισε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την έκδοση ευρωομολόγων, ακόμη και για μέρος του δημοσίου χρέους των προβληματικών χωρών, δηλώνοντας: «δεν υπάρχει περίπτωση να τα δεχτώ όσο ζω»! Κατέστησε μ' αυτό τον τρόπο σαφές ότι θα υπερασπιστεί με νύχια και με δόντια την ηγεμονική θέση της Γερμανίας στην ιμπεριαλιστική και ληστρική Ε.Ε., που της επιτρέπει να καρπώνεται εμπορικά πλεονάσματα σε βάρος των εταίρων της, αφήνοντας ακέραια τα χρέη στους τελευταίους. Τα δικά σας- δικά μας, τα δικά μας- δικά μας.
Με αυτά τα δεδομένα, ο πρώτος, άμεσος και πιθανότερος κίνδυνος που διαγράφεται είναι να καταλήξει η σύνοδος σε ευχολόγια και ημίμετρα που δεν θα καθησυχάσουν ούτε καν προσωρινά τις αγορές, οδηγώντας σε νέο παροξυσμό την κρίση της ευρωζώνης, με απρόβλεπτες συνέπειες. Για την Ελλάδα, αυτό σημαίνει ότι η έξοδος από το ευρώ διαγράφεται ως πιθανότατο ενδεχόμενο, παρά το γεγονός ότι και οι τρεις κυβερνητικοί εταίροι είναι διατεθειμένοι να δεχθούν και το πιο αντιλαϊκό μέτρο, και την πιο οδυνηρή εθνική ταπείνωση στο όνομα του κοινού νομίσματος. Οι δυνάμεις της Αριστεράς θα πρέπει να προετοιμάζονται από τώρα πολύ σοβαρά για το ενδεχόμενο να σκάσει η βόμβα του ευρώ στα χέρια της τρικομματικής κυβέρνησης, προκαλώντας τραπεζικό και οικονομικό χάος- κάτι ανάλογο με το corralito της Αργεντινής, που πυροδότησε την εξέγερση.
Ο δεύτερος, όχι τόσο πιθανός στο άμεσο μέλλον, αλλά μεσοπρόθεσμα μεγαλύτερος κίνδυνος είναι το όνειρο της «περισσότερης Ευρώπης», να γίνει τελικά πραγματικότητα, αλλά μόνο για να αποδειχθεί εφιάλτης. Το σχετικό σχέδιο, το οποίο επεξεργάστηκε η «συμμορία των τεσσάρων», όπως έχει πολιτογραφηθεί στον ευρωπαϊκό Τύπο- Ρομπάι, Μπαρόζο, Γιούνκερ, Ντράγκι- βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες: Τραπεζική Ένωση, Δημοσιονομική Ένωση, Οικονομική Ένωση και Πολιτική Ένωση. Οι εκ δεξιών και εξ ευωνύμων ευρωπαϊστές θα δουν, ενδεχομένως, σ'αυτό το σχέδιο τον Οδικό Χάρτη για τις ονειρικές Ενωμένες Πολιτείες της Ευρώπης. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για τον Οδικό Χάρτη προς τη σύγχρονη εκδοχή της Αγίας Ρωμαϊκής Γερμανικής Αυτοκρατορίας.
Το πιο άμεσα υλοποιήσιμο από τα τέσσερα προαναφερθέντα μέτρα, η τραπεζική ένωση, θα αντιμετωπίσει τους κινδύνους τραπεζικού πανικού καθώς θα προβλέπει ευρωπαϊκή εγγύηση των καταθέσεων. Επιπλέον, θα αποσυζεύξει τις δύο αλληλοτροφοδοτούμενες εστίες αποσταθεροποίησης της ευρωζώνης, το δημόσιο χρέος και τις τραπεζικές επισφάλειες. Ωστόσο, το τίμημα θα είναι ο αποφασιστικός έλεγχος των μόνο κατ' όνομα πλέον, «εθνικών» τραπεζών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ή από άλλη κεντρική, ευρωπαϊκή αρχή, δηλαδή, σε τελευταία ανάλυση, από το Βερολίνο και τη Φραγκφούρτη.
Έπειτα, η δημοσιονομική ένωση θα μπορούσε να σημάνει, σε κάποια φάση, ακόμη και την έκδοση ευρωομολόγων, αλλά μόνο για εκείνο το τμήμα του χρέους κάθε χώρας που αντιστοιχεί στο 60% του ΑΕΠ- το ανώτατο όριο που προβλέπει το Σύμφωνο Σταθερότητας. Μέρκελ και Σόιμπλε έχουν καταστήσει σαφές ότι δεν απορρίπτουν από θέση αρχής μια τέτοια εξέλιξη. Θέτουν όμως ως προϋπόθεση να υπάρξει μεταβίβαση της εθνικής κυριαρχίας στην Ευρώπη, με τη θέσπιση Ευρωπαίου υπουργού Οικονομικών, ο οποίος, μαζί με την Κομισιόν, θα έχει βέτο στους εθνικούς, κρατικούς προϋπολογισμούς. Αυτό σημαίνει ότι οι αδύναμες, υπερχρεωμένες χώρες θα περιπέσουν σε κατάσταση προτεκτοράτου έναντι της Γερμανίας και των πλεονασματικών, Βορείων συμμάχων της (Ολλανδία, Αυστρία, Φινλανδία κλπ). Επιπλέον, η φορολογική πολιτική θα καθορίζεται ενιαία, από το Βερολίνο και τις Βρυξέλλες- κάτι, που με δεδομένη τη νεοφιλελεύθερη ηγεμονία θα βάλει εκ προοιμίου ταφόπλακα σε κάθε σκέψη αναδιανεμητικής πολιτικής μέσω της προοδευτικής φορολογίας.
'Οσο για την Οικονομική Ένωση, η Γερμανία έχει καταστήσει απολύτως σαφές τι εννοεί: Την ευθυγράμμιση του συνόλου των κρατών- μελών στη λογική των «διαρθρωτικών αλλαγών» για την (υποτιθέμενη) άνοδο της ανταγωνιστικότητας- ιδιωτικοποιήσεις, απορρύθμιση της αγοράς εργασίας, των συνδικάτων και των συλλογικών συμβάσεων κλπ. Τέλος, η πολιτική ένωση, με δεδομένο το δημογραφικό, οικονομικό και πολιτικό βάρος της Γερμανίας και των δεδομένων συμμάχων της, θα σημάνει τη μετατροπή των περιφερειακών χωρών σε ένα είδος ενδοχώρας μιας ΝΑΤΟϊκής Ευρώπης δύο ταχυτήτων. Δεν είναι τυχαίο ότι ο πιο ανάλγητος Γερμανός πολιτικός, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, είναι και ο πιο ένθερμος οπαδός μιας «ομοσπονδιακής» (διάβαζε γερμανικής) Ευρώπης, με πρόεδρο εκλεγμένο απ' ευθείας από το σύνολο των Ευρωπαίων πολιτών και απόδοση στην Κομισιόν αρμοδιοτήτων πραγματικής ομοσπονδικής κυβέρνησης.
Υπό αυτό το πρίσμα, η ελληνική Αριστερά επωμίζεται μεγάλες ευθύνες- μια και οι τρεις συνεταίροι της μνημονιακής κυβέρνησης είναι βέβαιο ότι απλώς θα προσυπογράψουν οτιδήποτε αποφασίσουν, αύριο ή μεθαύριο, οι πιστωτές μας. Ειδικά για τον ΣΥΡΙΖΑ πλησιάζει η ώρα που θα κληθεί να κόψει τον Γόρδιο Δεσμού του συχνά δογματικού ευρωπαϊσμού. Ακόμη κι αν η σημερινή ηγεσία του δεν επιθυμεί ή δεν μπορεί να επιλέξει την έξοδο από την ευρωζώνη ως πρώτη επιλογή της, οφείλει να προετοιμάσει τον ελληνικό λαό για το σοβαρό ενδεχόμενο να αναγκασθεί η Ελλάδα, είτε με αυτήν, είτε με μια επόμενη, αριστερή κυβέρνηση, να φύγει από την ευρωζώνη. Η γραμμή «μην ανησυχείτε, εγγυώμαστε την παραμονή στο ευρώ, οι Γερμανοί απλώς μπλοφάρουν» δεν έπεισε προεκλογικά και πολύ περισσότερο δεν θα πείσει αύριο τα ταλαντευόμενα στρώματα, γιατί απλούστατα στερείται ρεαλισμού. Επιπλέον, οφείλει να πάρει καθαρή θέση εναντίον των σχεδίων για μια αντιδραστική «εμβάθυνση» της ευρωπαϊκής ενοποίησης, στην κατεύθυνση που επιβάλλουν οι Γερμανοί και η οποία θα συρρικνώσει απελπιστικά ό,τι έχει απομείνει από την εθνική ανεξαρτησία και τη λαϊκή κυριαρχία.


*Δημοσιεύτηκε στο ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΒΗΜΑ

ΑΒΕΒΑΙΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΕ ΜΙΑ ΑΣΤΑΘΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ. ΤΑ ΖΗΤΟΥΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΔΕΝ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΑΝΑΒΟΛΕΣ!

  
Του ΝΙΚΟY ΓΑΛΑΝΗ*
Από τις δύο αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις μπορούν να εκτεθούν τα παρακάτω συμπεράσματα.
1. Μέσα στο λαό έχει δημιουργηθεί μια μεγάλη διαίρεση που έχει ταξικό πρόσημο και εκφράζεται σήμερα από συγκεκριμένες πολιτικές δυνάμεις. Η αντιπαράθεση δεν έγινε με όρους δεξιάς-αριστεράς, με όρους διαφορετικών προγραμμάτων και συστημάτων. Έγινε με όρους τιμωρίας αυτών που μας οδήγησαν εδώ και με προσδοκία ανακοπής των πολιτικών του μνημονίου που επιδεινώνουν τη θέση των μικρομεσαίων στρωμάτων και συνολικά του κόσμου της εργασίας από τη μια, και από την αντίπαλη πλευρά με όρους φόβου αλλά και άγνοιας για το ενδεχόμενο καταστροφής (ολικής ή μερικής) για τα μεγάλα εισοδήματα και για τα στρώματα που πιστεύουν ότι η περιουσία τους το βιοτικό τους επίπεδο εξαρτάται από την ΕΕ.
Αυτός ο διχασμός θα μετεωρίζεται και δεν θα αποκτά βάθος όσο παραμένει στην επιφάνεια της αντίθεσης μνημόνιο-αντιμνημόνιο.
2. Είναι φανερή η με μαζικούς όρους απελευθέρωση ανθρώπων από τον κορσέ των κομμάτων που πρωταγωνίστησαν στο πολιτικό σύστημα μια ολόκληρη περίοδο 38 χρόνων. Αυτή η διαδικασία δρομολογεί –κάτω από όρους– μια περίοδο δημιουργίας νέων συνειδήσεων, νέων αναζητήσεων, εκπροσωπήσεων και προσδιορισμών. Ο υποκειμενισμός όλων εκείνων που βλέπουν μόνο λαό, συνδυαζόμενος με τον πραγματισμό της λατρείας της συγκυρίας και του τακτικισμού, είναι επικίνδυνος όχι μόνο για την αριστερά αλλά και για το λαό. Κι αυτό γιατί ο λαϊκός παράγοντας δεν είναι ενιαίος, η χαμηλή ριζοσπαστικοποίηση δεν έχει μορφοποιηθεί και αναζητιέται η ωρίμανση και η ενεργοποίηση για ριζικές ρήξεις και ανατροπές.
3. Αναμφίβολα υπήρξε και υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση εκλογικών –πρωτίστως, αλλά όχι μόνο– δυνάμεων γύρω από τον ΣΥΡΙΖΑ. Όσο κι αν η ψήφος μοιάζει σαν δανεική και από ορισμένους θεωρείται προσωρινή, όσο κι αν δόθηκε με δόσεις επιφύλαξης, με περιορισμένες προσδοκίες («να μπει ένα τέλος»), είναι ψήφος ανατροπής του συσχετισμού δύναμης, είναι ψήφος που δίνει τεράστια δυναμική στο εγχείρημα, είναι ψήφος που αντικειμενικά συγκρούεται με τη μοιρολατρία, την υποταγή, την υπακοή και την ηττοπάθεια. Τέλος, και ίσως πιο σπουδαίο, είναι ψήφος που δημιουργεί όρους για τη συγκρότηση μιας άλλης –από την υπάρχουσα μεταπολιτευτική– αριστεράς.
4. Την Κυριακή 17/6 νομιμοποιήθηκε και ταυτόχρονα κέρδισε χρόνο το σύστημα και η μνημονιακή πολιτική, γιατί κατέγραψε αθροιστικά πλειοψηφικά ποσοστά και έδωσε μνημονιακή κυβέρνηση. Η νίκη αυτή οφείλεται στο διεθνές μαύρο μέτωπο και στο ντόπιο τμήμα του, το κόμμα/μέτωπο του ευρώ και της ΕΕ. Η ΕΕ έχει τον ηγεμονικό ρόλο και το σύμβολό της (ευρώ) αποτελεί το πολυεργαλείο της. Η διαφορά μεταξύ πρώτης και δεύτερης εκλογικής Κυριακής βρίσκεται στο ότι όταν τέθηκε το δίλημμα του ευρώ σε αντίθεση με την κατάργηση του μνημονίου και βρέθηκε το εκλογικό σώμα απέναντι στους πραγματικούς εχθρούς (ΕΕ, ευρώ) που του καλλιέργησαν τον φόβο, δεν υπήρξε αντίπαλη δύναμη που να το αντιμετωπίσει, ενώ την πρώτη Κυριακή στην αντιπαράθεση μνημόνιο αντιμνημόνιο το γάντι σηκώθηκε από τον αντιμνημονιακό ΣΥΡΙΖΑ.
5. Το μαύρο μέτωπο του ευρώ ανέδειξε ακόμα καλύτερα τρία πράγματα προσπαθώντας να τα εμπεδώσει τρομοκρατικά στις συνειδήσεις ευρύτερων μαζών: πρώτον, την υποτέλεια στις «προστάτιδες» δυνάμεις που μας δανείζουν χρεοκοπώντας μας, δεύτερον, τη συμφωνία διατήρησης του πολιτικού συστήματος, του διεθνούς πλαισίου και της μνημονιακής τους πολιτικής, και τρίτον ότι ο σκοπός είναι η ύφεση, η συνέχιση της λιτότητας, γιατί μέσω αυτών υποτιμούνται μισθοί, συντάξεις, κοινωνικά αγαθά. Στόχος τους παραμένει σταθερά ο κόσμος της εργασίας, όπου με την απειλή της ίδιας του της επιβίωσης θα κληθεί να υπογράψει σαν επαίτης ένα νέο αντιδραστικό και βάρβαρο κοινωνικό συμβόλαιο που θα κατοχυρώνει ακόμα περισσότερο την κυριαρχία και την αύξηση της εκμετάλλευσης του κεφαλαίου.
6. Η περίοδος έχει χαρακτηριστικά περαστικής ισορροπίας. Έχουμε μια κυβέρνηση περιορισμένης ευθύνης και χρονικής διάρκειας. Η νίκη της ΝΔ και ο σχηματισμός κυβέρνησης με τη σημιτική ΔΗΜΑΡ και το κόμμα κομπάρσο-κλητήρα ΠΑΣΟΚ δεν σημαίνει καθόλου ότι βρέθηκε η λύση διεξόδου για την Ελλάδα ούτε λύση για το μέλλον της ΕΕ. Δημιουργήθηκε μια μεταβατική βουλή, μια κυβέρνηση των τραπεζιτών που θα κυβερνήσει περισσότερο με το μαστίγιο παρά με το καρότο. Μια κυβέρνηση που είναι πιο έμπειρη και αποφασισμένη να κρατηθεί με κάθε τρόπο όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο στην εξουσία. Είναι όμως διαχειρίσιμη η κατάσταση όταν μειώνονται δραματικά οι δυνατότητες να μην αντέξει ο κόσμος μέχρι το χειμώνα και όταν συρρικνώνονται οι πιθανότητες αποφυγής της χρεοκοπίας και της κατάρρευσης; Πόσο άνετοι αισθάνονται στο Βερολίνο και στις Βρυξέλλες γιατί σταμάτησαν προσωρινά την πορεία εξόδου της Ελλάδας από την ευρωζώνη, νομίζοντας ότι ματσακόνισαν και μερεμέτισαν την πρύμνη του ευρωπαϊκού καραβιού, αλλά τα ρήγματα του ευρωπαϊκού τους σχεδίου αυξάνονται διαρκώς;
7. Η αναγνώριση του αντιπάλου, τόσο των όπλων του όσο και των εναλλακτικών του λύσεων είναι κεντρικό ζήτημα για την πολιτική. Εξαντλούνται τα καύσιμα του πολιτικού συστήματος και του σημερινού κομματικού συστήματος που το υπηρετεί ; Δεν έχουν εξαντληθεί τα περιθώρια και οι λύσεις του πολιτικού συστήματος παρόλο που είναι ορατό το τέλος των κομματικών δυνάμεων και του προσωπικού τους. Ο αντίπαλος διαθέτει στο οπλοστάσιό του αντιμνημονιακές και «αντισυστημικές» δυνάμεις, αλλά και «παρεκτροπές» αν χρειαστεί (ο μισός μηχανισμός της αστυνομίας που ψήφισε Χρυσή Αυγή δεν μπορεί «αυθορμήτως» να συγκροτήσει (παρα)κρατική οργάνωση;). Η ΝΔ θα εκμεταλλευτεί αλλά και θα χρειαστεί δανεικά από τη Χρυσή Αυγή και τον Καμμένο, που αντικειμενικά λειτουργούν σαν συγκοινωνούντα δοχεία. Σε περίπτωση ήττας και απογοήτευσης από τα αριστερά, η Χρυσή Αυγή θα είναι «χρυσή» ευκαιρία για το σύστημα και το κεφάλαιο. Αυτή η αντιδραστική επικίνδυνη εναλλακτική λύση της Χρυσής Αυγής είναι επείγον να αντιμετωπιστεί με όρους μετωπικής συγκρότησης,μαζικού κινήματος, αυτοάμυνας, αριστερής συστηματικής δουλειάς και έμπρακτης αλληλεγγύης στα πληβειακά στρώματα.
8. Μεγάλη αναταραχή στους αριστερούς και στην αριστερά. Αντικειμενικά δρομολογούνται μετασχηματισμοί, ανασυνθέσεις, αυξάνονται τα ρήγματα, προμηνύονται διαιρέσεις που οδηγούν σε μια άλλη γεωγραφία μέσα στην αριστερά, σε μια διαφορετική αριστερά στο σύνολό της. Η παραλυτική γραμμή του ΚΚΕ οδήγησε το κόμμα σε μια ιστορική ήττα, που με βάση και την ιδεοληψία και την πολιτική του αριστερού εμφύλιου που είχε επιλέξει, ανοίγει ζητήματα είτε αλλαγής ηγεσίας, είτε αλλαγής πολιτικής γραμμής. Στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ το καθοριστικό ερώτημα –φανερά ή σιωπηλά– είναι το αν έχει κλείσει ο πολιτικός βίος της. Όσο κι αν οι δυνάμεις της τοποθετούνται σαν να μην έγινε τίποτα, τόσο αυξάνονται οι αμφισβητήσεις και οι φυγόκεντρες πρακτικές. Όσο το ΚΚΕ και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ δικαίως ή αδίκως κριτικάρουν τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά δεν κάνουν ουσιαστική αυτοκριτική, τόσο θα αποδομούνται και θα απομακρύνονται από τα εθνικά ακροατήρια και τον κόσμο της αριστεράς. Με αυτή την πολιτική τους στάση θα αυξάνουν είτε τη ροή προς τον ΣΥΡΙΖΑ είτε προς τη αδιαμόρφωτη δεξαμενή ενός νέου (;) χώρου που είναι καχύποπτος στη δίβουλη και δίγλωσση ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, δεν έχουν καμιά εμπιστοσύνη στην ηγεσία της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και θεωρούν δύσκαμπτη, εκτός πραγματικότητας, αυτιστική και σεχταριστική την ηγεσία του ΚΚΕ.
Η επόμενη μέρα – σε βάθος ορισμένου χρόνου– για τον ΣΥΡΙΖΑ και την αριστερά γενικά έχει πολλά ζητούμενα. Καθοριστικά όμως είναι η αριστερή ηγεμονία (υπάρχει σχέδιο;), η μετωπική συγκρότηση (υπάρχει θέληση;) και η αντισυστημική σύγκρουση (υπάρχει πολιτικό υποκείμενο;).
Ο ΣΥΡΙΖΑ συγκροτείται αντικειμενικά και μέχρι σήμερα αυθόρμητα σε κόμμα εξουσίας. Έχει κάνει όμως τις επιλογές του; Ποια είναι τα όριά του; Ποιους αναγνωρίζει ως αντιπάλους και ποιους υπολογίζει ως συμμάχους; Οι απαντήσεις ίσως να δοθούν στην πράξη και μέσα από την αντιπαράθεση και την πάλη εντός και εκτός ΣΥΡΙΖΑ. Από την επόμενη όμως μέρα ξεκινά η μετεξέλιξη του ΣΥΡΙΖΑ είτε σε κεντροαριστερό κόμμα, φίλιο με τις συστημικές οικονομικές δυνάμεις και ενσωματώσιμο στις επιταγές του διεθνούς πλαισίου, είτε σε αντισυστημικό αριστερό κόμμα-μέτωπο. Η διεθνής και εσωτερική κατάσταση σε αυτές τις συνθήκες κρίσης «λιώνει» ενδιάμεσες δυνάμεις και πολιτικές, χωρίς να δίνει χρόνο «προσαρμογής». Ο ΣΥΡΙΖΑ θα αναγκαστεί να απαντήσει –όχι άπαξ και καθόλου συνθηματολογικά- στα καυτά ερωτήματα που έχουν τεθεί και θα τεθούν «πάμε σε μια συναίνεση με την ιμπεριαλιστική ΕΕ η σε μια ρήξη μαζί της», «θα αποδεχτούμε η όχι την Γερμανική Ομοσπονδία της Ευρώπης;» Οι ψευδαισθήσεις για την «άλλη Ευρώπη» και την «Ευρώπη των λαών» έχουν τελειώσει;
Για την αριστερά και πιο συγκεκριμένα για την κομμουνιστική αριστερά δεν αρκεί μια εθνική ανάγνωση της κρίσης και μια «εθνική» πολιτική γραμμή. Ζούμε 4 χρόνια κρίσης του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού που σήμερα εμφανίζει σημάδια βαθέματος και επέκτασης. Μαίνεται ο νομισματικός πόλεμος, αυξάνονται οι ανταγωνισμοί, προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο πολιτικών με άλλους μέσα.
Η Κίνα με το αυταρχικό κράτος λαχανιάζει επικίνδυνα γιατί εξαντλείται τόσο το οικονομικό μοντέλο όσο και το εργασιακό. Οι εισαγωγές της υπερδιπλασιάστηκαν σε σχέση με τις εξαγωγές, η κρίση στην ευρωζώνη την ανησυχεί γιατί της περιορίζει τις εξαγωγές.
Η Ινδία και η Βραζιλία που προβάλλονταν σαν εναλλακτικές αντισταθμιστικές ατμομηχανές της παγκόσμιας οικονομίας, έφτασαν στο όριό τους καταγράφοντας ποσοστά επιβράδυνσης.
Στις ΗΠΑ πριν από τις εκλογές τους, μετράνε ακόμα περισσότερες απώλειες στις θέσεις εργασίας και της κατανάλωσης, υπολογίζουν την παραγωγική τους στασιμότητα και δεν αισιοδοξούν για άνετη επικράτηση Ομπάμα.
Η ΕΕ βρίσκεται σε μια πορεία διάλυσης ή μετασχηματισμού της. Το γερμανικό σχέδιο προβάλλει τη γερμανική κυριαρχία –λόγω ισχυρότερης οικονομίας– σε μια δημοσιονομική –με οπτική πολιτικής– ενοποίηση της ΕΕ. Μια γερμανική ΕΕ δεν βρίσκεται μέσα στα σχέδια των ΗΠΑ γιατί τους δημιουργεί νομισματικά προβλήματα, καθώς και προβλήματα ηγεμονίας. Αυξάνονται οι παίκτες στην παγκόσμια σκακιέρα και αναδιατάσσονται οι συμμαχίες. Η κοινή στρατιωτική άσκηση Ρωσίας-Κίνας-Συρίας μπορεί να μοιάζει με παιχνίδι απειλής αλλά στρατηγικές συμμαχίες δημιουργούνται (Ρωσία-Κίνα) και η παγκόσμια ηγεμονία διεκδικείται, ενώ βαδίζει προς το τέλος του ο κόσμος που γνωρίζουμε.
Η επιστροφή του ιμπεριαλισμού μολονότι ποτέ δεν αποσύρθηκε, δεν περιλαμβάνει μόνο τον ευαίσθητο κρίκο και τις ιογενείς περιοχές όπως της Ελλάδας και της Ν.Ευρώπης. Περιλαμβάνει και τον επικίνδυνο ανταγωνισμό μεταξύ των δυνάμεων του συστήματος σε συνδυασμό με τον μόνιμο ταξικό πόλεμο, στα πλαίσια της διεξόδου από την κρίση. Οδηγούμαστε ολοταχώς σε μια μεγαλύτερη, βαθύτερη και μακροχρόνια παγκόσμια κρίση όπου διέξοδος δεν προκύπτει από την επιστημονική-παραγωγική καινοτομία που ξαναβάζει μπροστά την οικονομία, αλλά από την κλασική λύση, αυτήν της καταστροφής παραγωγικών δυνάμεων. Καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων, που σημαίνει να φτάσει ο κόσμος της εργασίας στο σημείο μηδέν ή καταστροφή των παραγωγικών δυνάμεων μέσω εξωοικονομικών λύσεων, για παράδειγμα ο πόλεμος, για να ξαναξεκινήσει ο κύκλος.
Η λύση του «κοινωνικού ζητήματος» στην Ελλάδα σε μια δομική κρίση του καπιταλισμού δεν προκύπτει από μια εθνική ματιά, ανάλυση και πολιτική. Ούτε μπορεί να δοθεί από σκέτα αντιμνημονιακές δυνάμεις που ο προβληματισμός και η πολιτική τους εγκλωβίζεται μέσα στα πλαίσια του συστήματος και του διεθνούς πλαισίου που επιβάλλεται στο σύστημα.
Η πρόσφατη προεκλογική περίοδος έδωσε σκληρά πολιτικά μαθήματα για το τι σημαίνει να έχεις αντίπαλο που λέγεται ΕΕ και ευρώ και να τον υποτιμάς. Γιατί ΕΕ και δημοκρατία και ανεξαρτησία δεν ταυτίζονται, γιατί ανεργία και φτώχεια βρίσκονται μέσα στο DNA του ευρώ και των συνθηκών της ΕΕ (το έμαθαν τώρα πολύ καλά και οι Ισπανοί). Οι επόμενες εκατό μέρες μπορεί να βρουν την Ελλάδα θυσιασμένη και χρεοκοπημένη εντός του ευρώ και τους Έλληνες εργαζόμενους και συνταξιούχους για άλλη μια φορά στην προκρούστεια κλίνη της ευρωζώνης. Έχει γίνει γνωστό ότι δεν υπάρχουν περιθώρια επαναδιαπραγμάτευσης και επιστροφής στα προμνημονιακά τοπία.
Σε αυτό το διεθνές και ελλαδικό περιβάλλον, σε αυτή την ιστορική στιγμή που βρισκόμαστε, τι καλείται να κάνει η αριστερά και πιο συγκεκριμένα οι δυνάμεις του επαναστατικού μαρξισμού;
1. Βασικά οφείλει να κατανοήσει το χαρακτήρα της κρίσης. Παγκόσμια δομική κρίση του καπιταλισμού ή εθνική περιφερειακή και περιοδική κρίση; Επειδή το ερώτημα το έχουν απαντήσει πρώτα οι δυνάμεις του συστήματος, η αριστερά χρειάζεται επειγόντως να προετοιμαστεί και να συγκροτηθεί πάνω στην αντιμετώπιση της παγκόσμιας γενικής κρίσης. Αυτό σημαίνει ότι οι αντικαπιταλιστικές και αντιιμπεριαλιστικές δυνάμεις κομμουνιστικής κατεύθυνσης τάχιστα και επιτακτικά πρέπει να συμβαδίσουν και να συστρατευθούν στην υπόθεση κάλυψης του κεντρικού ελλείματος που είναι ο κομμουνιστικός φορέας. Βρισκόμαστε στην αρχή αμφισβήτησης του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού και οφείλουμε να βρούμε την κατεύθυνση της ανατροπής του. Μέσα και έξω από τον ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να συγκροτηθούν οι δυνάμεις εκείνες που έχουν στην ουσία την «επιστροφή στο μέλλον» σε αυτό που ονομαζόταν παλιά κομμουνιστικό κίνημα. Να ξεκινήσει άμεσα διαδικασία κομμουνιστικής ανασύνθεσης, μέσα από διάλογο – αντιπαράθεση – αυτοκριτική, αλλά και κοινή μετωπική πολιτική πρακτική.
2. Να αναπτύξει διεθνιστικές πρωτοβουλίες και να συγκροτεί και συγκροτείται μέσα σε διεθνιστικά κινήματα. Είναι σήμερα περισσότερο από άλλοτε απαραίτητα κινήματα ενάντια στην παγκοσμιοποίηση, κινήματα αμφισβήτησης και ρήξης με την ΕΕ και την ευρωζώνη, διεθνείς συνδικαλιστικές πρωτοβουλίες ενάντια στην ανεργία και το τέλος του κράτους πρόνοιας και δικαίου. Να πυκνώσουν συναντήσεις από τα κινήματα των χωρών της Β. Αφρικής, των χωρών του νότου της Ευρώπης, των αγανακτισμένων.
3. Να οικοδομεί διαρκώς πολιτικό πρόγραμμα και πολιτικό σχέδιο α) αμφισβήτησης και ανατροπής του πολιτικού συστήματος, β) τοποθέτησης κατευθύνσεων και στοιχείων για το χαρακτήρα και το ρόλο μιας άλλης οικονομίας στην Ελλάδα που θα υπηρετεί τα συμφέροντα του κόσμου της εργασίας και θα είναι «ανοικτή» γ) οικοδόμησης ενός νέου κράτους και ενός δημόσιου τομέα που δεν θα έχει σχέση με αυτό που υπήρξε μεταπολιτευτικά, δ) ενεργοποίηση του λαϊκού παράγοντα που μπορεί να δημιουργήσει πολιτικές και οργανωτικές καινοτομίες και θεσμούς αντιεξουσίας.
4. Να χτίσει άμεσα το κοινωνικό και πολιτικό μέτωπο σωτηρίας του λαού και διεξόδου από την κρίση, συμπαρατάσσοντας καταρχήν τις αριστερές δυνάμεις και οργανώνοντας πάνω στα καθημερινά προβλήματα και ανάγκες τα λαϊκά στρώματα και τη νεολαία. α)Να σχηματίσει άμεσα στις γειτονιές ένα μέτωπο αγωνιστικής αλληλεγγύης για τους φτωχούς και τους άνεργους, και να μετατρέψει τους δήμους σε κέντρα αγώνα και θεσμικής αντιεξουσίας. β)στους εργασιακούς χώρους να ανατρέψει τις υπάρχουσες γραφειοκρατικές υποταγμένες ηγεσίες των συνδικάτων, δημιουργώντας ένα νέο συνδικαλιστικό-πολιτικό κίνημα αντιμετώπισης των συνεπειών της κρίσης και των μνημονίων. γ)Στους χώρους της νεολαίας να σχηματιστεί ένα αντιφασιστικό μέτωπο και να συγκροτηθεί ένα πανεκπαιδευτικό κίνημα υπεράσπισης της εκπαίδευσης (να μην κλείσει κανένα πανεπιστήμιο, ΤΕΙ, σχολείο), και του δικαιώματος στην εργασία, αναδεικνύοντας τη νεολαία σύμμαχη δύναμη κρούσης του λαϊκού κινήματος.
Όλα τα παραπάνω σημαίνουν για τον καθένα και ειδικά για όσους επιμένουν στην κομμουνιστική προοπτική, ότι δεν πρέπει να παρατηρούν και να σχολιάζουν, δεν μπορούν να υπάρχουν σαν τζογαδόροι που περιμένουν το καλό χαρτί. Η κρίση αποτελεί μια ευκαιρία για την ανατροπή η τουλάχιστον για την ανασυγκρότηση μιας σύγχρονης κομμουνιστικής αριστεράς. Γιατί για τον επαναστατικό μαρξισμό ο σημαντικότερος πολιτικός αγώνας –μέσα στη κρίση- είναι η επιλογή ενός άλλου συστήματος, του πραγματικά εναλλακτικού του σοσιαλισμού. Γιατί ανάμεσα στο «ήδη αργά» και στο «όχι ακόμα» το φάντασμα συνεχίζει να περιπλανάται πάνω σε αρκετές γειτονιές του πλανήτη και δεν του είναι καθόλου χρήσιμο το εκκρεμές που ταλαντώνεται γιατί οι ανατροπές δεν αναμένουν την ακριβή ώρα.

*Δημοσιεύτηκε στο antapocrisis.gr την Κυριακή 24 Ιουνίου 2012

Τετάρτη, 27 Ιουνίου 2012

Οι Γερμανοί επελαύνουν στην Ιβηρική χερσόνησο

Λεωνίδας Βατικιώτης

(Επίκαιρα, 14-20.6.2012)

Στο σφαγείο του Μνημονίου κι η Ισπανία για χάρη των τραπεζών

Θέμα ημερών ήταν να οδηγηθεί κι η Ισπανία στον λεγόμενο Μηχανισμό Διάσωσης απ’ τη στιγμή που το υπέδειξε η Γερμανία. Η δεξιά κυβέρνηση του Μαριάνο Ραχόι, που ανέλαβε τα ηνία στις 21 Δεκεμβρίου, εμφανιζόταν να αρνείται, και μάλιστα επίμονα, την προσφυγή στον Μηχανισμό. Το επιχείρημα που πρόβαλε ήταν πως δεν ήθελε η Ισπανία να γίνει σαν την …Ελλάδα. Με άλλα λόγια, βλέποντας οι Ισπανοί τον φαύλο κύκλο λιτότητας – ύφεσης – υπερχρέωσης που προκάλεσε στην χώρα μας η πιστή και απαρέγκλιτη εφαρμογή των Μνημονίων την τελευταία διετία, δήλωναν πως ήθελαν πάση θυσία να αποφύγουν την υπαγωγή στον μηχανισμό ΕΕ – ΔΝΤ. Ακόμη όμως κι αν οι επιφυλάξεις που πρόβαλε ο ισπανός πρωθυπουργός ήταν πραγματικές, κι όχι μια προσπάθεια να χρυσώσει το χάπι και να νεκρώσει τα αντανακλαστικά των συμπατριωτών του, δεν κράτησαν παρά ελάχιστο. Συγκεκριμένα, έως ότου το Βερολίνο καταστήσει σαφές ότι δεν συζητάει τίποτε λιγότερο απ’ το να μπει κι η Ισπανία στη σειρά μαζί με την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την γειτονική τους Πορτογαλία, αποτελώντας την τέταρτη χώρα της ευρωζώνης που λυγίζει κάτω από την κρίση χρέους.
Η επιμονή της Γερμανίας να προσφύγει η Ισπανία στον μηχανισμό διάσωσης δεν είναι δύσκολο να ερμηνευθεί. Στο προηγούμενο μόλις τεύχος των Επικαίρων εφιστούσαμε την προσοχή στην σημαντική έκθεση της Γερμανίας στην Ισπανία που αγγίζει τα 186 δις. ευρώ κι αφορά έκθεση σε δημόσιο χρέος, τράπεζες και ιδιωτικό τομέα. Ανέρχεται μάλιστα, για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης, περίπου στο ήμισυ των συνολικών κεφαλαίων των γερμανικών τραπεζών. Το Βερολίνο επ’ ουδενί δεν θα άφηνε τις επενδύσεις του να καλύπτονται από ένα πέπλο αβεβαιότητας, όπως επεδίωκε αρχικά η Μαδρίτη ανακοινώνοντας ένα σχέδιο σταδιακής ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών που θα ξεκίναγε τον Ιούλιο με τη καταβολή 7 δισ. ευρώ και θα έφθανε μέχρι τον Οκτώβριο του 2012, οπότε θα καταβάλλονταν 12 επιπλέον δισ. ευρώ.
Οίκοι αξιολόγησης ή εκτελέσεων;
Τέτοια πολυτέλεια χρόνου δεν υπήρχε για την τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης! Ρόλο καταλύτη μάλιστα στην επιτάχυνση των εξελίξεων έπαιξε ο αμερικανικός οίκος αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας Fitch που υποβάθμισε την Ισπανία στη θέση ΒΒΒ, δύο μόλις σκαλοπάτια πάνω από την κατηγορία των αποκαλούμενων σκουπιδιών. Η απόφαση των Αμερικάνων υποτίθεται πως ήταν η αντίδραση τους στην αποκάλυψη του συνολικού κόστους ανακεφαλαιοποίησης των ισπανικών τραπεζών το οποίο δεν αποκλείεται να φθάσει ακόμη και τα 100 δισ. ευρώ. Οι πιο συντηρητικές εκδοχές το υπολογίζουν από 30, το ελάχιστο, μέχρι 70 δισ. ευρώ. Ακόμη όμως και στα 60 δισ. ευρώ να ανέλθει το κόστος αναπλήρωσης του κεφαλαίου, το δημόσιο χρέος της Ισπανίας, που το 2007 ήταν ένα από τα μικρότερα στην ΕΕ ανερχόμενο μόλις στο 36% του ΑΕΠ, θα εκτοξευτεί στο 95% του ΑΕΠ, θα τείνει δηλαδή στο εξωφρενικά υψηλό ποσό του 1 τρισ. ευρώ γεννώντας βάσιμες ανησυχίες για την δυνατότητα της Ισπανίας να δανείζεται με συμφέροντες όρους και να το εξυπηρετεί ομαλά. Η εκτίναξη μάλιστα των ισπανικών επιτοκίων στο 7%, στο επίπεδο δηλαδή που Ελλάδα και Ιρλανδία σήκωσαν τα χέρια ψηλά και αποσύρθηκαν από τις αγορές, ήταν που χτύπησε τον πρώτο συναγερμό για το χρόνο που έχει στη διάθεσή της η Ισπανία να στηρίξει τις τράπεζές της.
Το μεγαλύτερο σκάνδαλο όμως είναι αυτό ακριβώς: το που θα πάνε τα λεφτά των ισπανών φορολογουμένων κι ο λόγος κατ’ επέκταση για τον οποίο οι Ισπανοί θα υποστούν νέα, εξοντωτικά προγράμματα λιτότητας, τα οποία θα οδηγήσουν το κοινωνικό ζήτημα σε παροξυσμό. Ας θαυμάσουμε τον κοινωνικό παραλογισμό που επικρατεί στην σύγχρονη Ευρώπη: Σε μια χώρα που η ανεργία θερίζει, πλήττοντας επίσημα το 24% του εργατικού δυναμικού, οποιαδήποτε συζήτηση για δημιουργία θέσεων εργασίας και στήριξη των ανέργων μέσω ανάληψης κρατικών επενδύσεων και υλοποίησης προγραμμάτων κοινωνικών υπηρεσιών θεωρείται βλασφημία. Όποιος διανοηθεί να ανοίξει καν τέτοιο θέμα συζήτησης θεωρείται ανεύθυνος, τυχοδιώκτης, επικίνδυνος ακόμη κι άσχετος καθώς (θεωρείται ότι) υποτιμάει το μέγεθος του δημοσιονομικού ελλείμματος και την υποτιθέμενη απειλή εκτροχιασμού των δημοσίων οικονομικών, όπως υποστηρίζουν οι νεοφιλελεύθεροι οπαδοί της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Όταν όμως κινδυνεύουν οι τράπεζες τότε κάμπτονται όλες οι παραπάνω ενστάσεις κι ανοίγουν διάπλατα οι κρουνοί του δημόσιου χρήματος λες κι οι τράπεζες κρατούν τα κλειδιά της κοινωνικής ευτυχίας και δεν το ξέραμε! Η στήριξη επομένως των τραπεζών είναι το μεγαλύτερο πολιτικό σκάνδαλο!
Η σειρά της Ιταλίας
Πολύ περισσότερο που δεν είναι η πρώτη φορά και – πολύ φοβόμαστε – ούτε η τελευταία που στο βωμό των τραπεζών θα θυσιαστεί η κοινωνική ευημερία. Η τρέχουσα υποτροπή της κρίσης δημόσιου χρέους στην ευρωζώνη με την προσφυγή της Ισπανίας στον μηχανισμό διάσωσης, ατόφιο δημιούργημα μιας εγγενώς στρεβλής δομής νομισματικής ενοποίησης που επιδεινώνει την θέση των περιφερειακών χωρών έναντι του κέντρου, σηματοδοτεί και το τέλος ενός σύντομου διαλλείματος μόλις έξι μηνών. Ξεκίνησε ειδικότερα τον Δεκέμβριο όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, υπό το νέο της τότε διοικητή Μάριο Ντράγκι, έδωσε στις ιδιωτικές τράπεζες σχεδόν 1 τρισ. ευρώ. Τα χρήματα αυτά, που δεν πέρασαν στην ιδιωτική, την λεγόμενη παραγωγική οικονομία, δημιούργησαν ένα ανάχωμα που δεν κράτησε παρά μισό χρόνο! Τίποτε παραπάνω, με μοναδική εξαίρεση το γεγονός ότι οι αντιθέσεις τις οποίες πρέπει κάποτε να λύσει η ευρωζώνη οξύνθηκαν ακόμη παραπέρα. Αποδείχθηκε με άλλα λόγια πως η γραμμή διαχείρισης της κρίσης που προκρίνει το Βερολίνο μαζί με τις πολιτικές ελίτ όλης της Ευρώπης είναι εκατό τοις εκατό αναποτελεσματικές να επιλύσουν την κρίση. Αποτυγχάνουν παταγωδώς τόσο σε επίπεδο ευρωζώνης όσο και στην ίδια την Ισπανία όπου μόλις πριν λίγες εβδομάδες ανακοινώθηκε η αναπλήρωση του κεφαλαίου της τράπεζας Bankia με 19 δις. ευρώ δημόσιου χρήματος, χωρίς όμως να ανακοπεί η κρίση!
Προκρίνονται εντούτοις οι συνταγές της λιτότητας παρά την αποδεδειγμένη τους αναποτελεσματικότητα επειδή αποτελούν βασιλική οδό για το γκρέμισμα των κοινωνικών κατακτήσεων που επιβλήθηκαν στην Ευρώπη την μεταπολεμική περίοδο. Μια πρωτοφανών διαστάσεων αναδιανομή εισοδήματος, με άλλα λόγια, που υλοποιείται υπό την απειλή της κρίσης δημόσιου χρέους και το μοναδικό που κάνει είναι να την επεκτείνει από την μια χώρα στην άλλη, με την Ιταλία τώρα να παίρνει τη σκυτάλη…

Τρίτη, 26 Ιουνίου 2012

ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΡΚΟΥ: Συνεχίζουμε πεισματικά, αλλάζοντας ποιοτικά

δημοσιεύτηκε στο ΠΡΙΝ την Κυριακή 24/6/12
Κώστας Μάρκου
Το αστικό στρατόπεδο πέτυχε στις εκλογές της 16ης Ιουνίου μια ασταθή νίκη με μεγάλες απώλειες.  Κυριότερη απώλεια είναι οι πάνω από δυο εκατομμύρια ψηφοφόροι που αντιστάθηκαν στην πρωτοφανή διεθνή «εκστρατεία του φόβου» με μια αριστερή ψήφο, που ακριβώς λόγω αυτής της αντίστασης, αποκτά περισσότερο ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά. Χωρίς αμφιβολία, το αστικό στρατόπεδο και οι διεθνείς του συμμαχίες θα αξιοποιήσουν αυτή την ασταθή εκλογική νίκη τους για μια άμεση επίθεση ενάντια στο εργατικό και λαϊκό κίνημα, με το πρόγραμμα ενός κεραυνοβόλου πολέμου «εκατό ημερών» που κατέθεσε η ίδια η Μέρκελ για την Ελλάδα, στα πλαίσια του ευρύτερου, μακροπρόθεσμου και ιστορικής σημασίας «ευρωπαϊκού κοινωνικού πολέμου», κάτω από τη σημαία της «ευρωπαϊκής ενοποίησης». Ωστόσο, το πόσο ασταθής είναι η τρικομματική κυβερνητική συμμαχία φάνηκε ήδη μέσα από τις πρώτες αντιφάσεις στη συγκρότησή της, οι οποίες θα διευρυνθούν από τις λαϊκές αντιστάσεις και την αντικειμενική τάση προς μια [οικονομική κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας], σε συνθήκες όξυνσης της παγκόσμιας και ειδικά της ευρωπαϊκής κρίσης.
Η τάση αυτή αποτελεί το έδαφος για μαζικά επαναστατικά και αντεπαναστατικά γεγονότα, όπου θα τίθεται το ζήτημα της [πραγματικής] εξουσίας, χωρίς καθόλου αυτό να σημαίνει ότι θα λυθεί αυτομάτως με νίκη της επανάστασης και με την κατάκτηση της εξουσίας από την εργατική τάξη και το λαό, όπως έδειξε η εμπειρία της Αραβικής Άνοιξης. Προετοιμαζόμενη για αυτά τα γεγονότα, η αστική τάξη επιτρέπει την παραβίαση της δικής της νομιμότητας ενισχύοντας τη Χρυσή Αυγή, για να τη χρησιμοποιήσει ως επιθετικό δόρυ ενάντια στο μαζικό κίνημα και την Αριστερά, ενώ τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ, όσο και το ΚΚΕ περιμένουν, επιδεικνύοντας νομιμοφροσύνη, να τιμωρηθεί η ενέργεια του Κασιδιάρη από την ΕΛΑΣ και τους δικαστές και όχι από το ίδιο το εργατικό και λαϊκό κίνημα.
Σε αυτές τις συνθήκες, κανείς δεν έχει το δικαίωμα να παίζει θεωρητικά, πολιτικά και πρακτικά, με το «ζήτημα της εξουσίας», χωρίς σοβαρό κόστος. Μεταξύ άλλων, η αυταπάτη, πολύ πριν τις εκλογές της 6ης Μαΐου, ότι η Αριστερά μπορούσε να καρπωθεί την κυβερνητική εξουσία χωρίς μεγάλο κόπο, με το μπόνους των 50 εδρών, είχε ως κόστος την εκλογική αναμονή που επέδρασε σε μια αδράνεια του μαζικού κινήματος, μετά τη μεγάλη πολιτική 48ωρη απεργία του Οκτωβρίου 2011. Είχε ως κόστος και την εκλογική ήττα της πρότασης για «αριστερή κυβέρνηση» στις 17 Ιουνίου, που δεν μπορεί να προσπεραστεί στα βιαστικά. Είχε επίσης, το καθόλου αμελητέο κόστος των προγραμματικών υποχωρήσεων της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ, ειδικά μετά την 6η Μαΐου, [αναστρέφοντας] την προηγούμενη πορεία της αντιφατικής ριζοσπαστικοποίησής του.  
Οι δυνάμεις κομμουνιστικής αναφοράς και ειδικά η ΑΝΤΑΡΣΥΑ είχαν μια σημαντική αλλά [ανεπαρκή] ποιοτικά και ποσοτικά εκλογική άνοδο και επιτυχία στις 6 Μαΐου και για αυτό γνώρισαν μια μεγάλη πτώση στις 17 Ιουνίου. Η μεγάλη εκλογική υποχώρηση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ σκόρπισε, όπως είναι φυσικό, μια μεγάλη απογοήτευση στους αγωνιστές που έδωσαν με τόση αυταπάρνηση όλες τις μάχες. Όμως, με την προϋπόθεση της μαχόμενης αυτοκριτικής, το ίδιο το σοκ μπορεί να μετατραπεί σε δημιουργική [νέα αφετηρία] για μια ποιοτική ανασυγκρότηση και συσπείρωση των κομμουνιστικών δυνάμεων που αναζητούν ένα καινοτόμο επαναστατικό πρόγραμμα, για τη συμβολή τους στη δημιουργία ενός σύγχρονου κόμματος της κομμουνιστικής απελευθέρωσης και ενός ενιαίου αντικαπιταλιστικού εργατολαϊκού μετώπου. Και μαχόμενη αυτοκριτική δεν σημαίνει ομφαλοσκόπηση, ούτε πανικόβλητες «πρωτοβουλίες» στην πολιτική και στο κίνημα. Σημαίνει οργανωμένη, ψύχραιμη, μαχητική παρέμβαση στις άμεσες εργατικές και λαϊκές αναμετρήσεις και [ταυτόχρονα] δημιουργική επανεξέταση, διόρθωση και ανάπτυξη του γενικότερου προγράμματος κομμουνιστικής στρατηγικής, αντικαπιταλιστικής τακτικής και επαναστατικού υποκειμένου, που θα υπερβεί δημιουργικά μια ορισμένη αυτάρκεια και αλαζονεία που αναπτύχθηκε στη βάση κάποιων, όχι αμελητέων επιτυχιών μας, στο προηγούμενο διάστημα.
Στις νέες συνθήκες των επερχόμενων γεγονότων, υπάρχει η άμεση αναγκαιότητα και μεσοπρόθεσμα η δυνατότητα για έναν μαζικό, ελπιδοφόρο και πάνω από όλα, [αυτοτελή] πόλο των αντικαπιταλιστικών, αντιιμπεριαλιστικών, ανατρεπτικών και αντι-ΕΕ δυνάμεων της Αριστεράς, με δημοκρατική ηγεμονία εντός του, ενός σύγχρονου επαναστατικού προγράμματος σοσιαλιστικής και κομμουνιστικής προοπτικής. Με τη συνεισφορά των ριζοσπαστικών διαφοροποιήσεων από το ΚΚΕ και τον ΣΥΡΙΖΑ και την καθοριστική συμβολή της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, η οποία πρέπει να ανασυγκροτηθεί και να ενοποιηθεί βαθύτερα, υπερβαίνοντας τις σοβαρές αντιφάσεις της. Δεύτερο, είναι αναγκαία η συνέχιση, αναπροσαρμογή και όχι η εγκατάλειψη των προσπαθειών για μια ενωτική ταξική ενότητα και ανασυγκρότηση του εργατικού λαϊκού κινήματος, σε όλες τις μορφές του, που θα υπερβεί έμπρακτα την [ανεπίστρεπτη] κρίση και υποταγή του γραφειοκρατικού συνδικαλιστικού κινήματος των ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ, όπου καλούνται να συμβάλουν άμεσα και οι αριστερές διαφοροποιήσεις από ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ: Από την αναγκαία πανελλαδική ταξική εργατική κίνηση, που δεν θα είναι «παράρτημα» κανενός, μέχρι τις ταξικές αριστερές πτέρυγες. Και μέχρι τον [αυθεντικό], μαζικό, πανελλαδικό συντονισμό σωματείων, δυνάμεων και συνδικαλιστών σε επιχειρήσεις και κλάδους. Στα πλαίσια ενός αγωνιστικού μετώπου, με ένα συνεκτικό πρόγραμμα διεκδικήσεων, σε σύγκρουση με τους «νόμους» του κεφαλαίου, την κυβέρνηση, την ΕΕ και το ΔΝΤ. Από τη συμβολή και κοινή δράση σε αυτό το αγωνιστικό μέτωπο ρήξης και ανατροπής θα κριθούν για το πραγματικό τους ύψος, τόσο η ηγεσία του ΚΚΕ, όσο και η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ. Και τέλος, αλλά όχι σε σημασία, υπάρχει η αναγκαιότητα και δυνατότητα για τη δημιουργία μιας πλατιάς κίνησης για το «δημοκρατικό ζήτημα», που θα συμβάλει αποφασιστικά στην εργατική λαϊκή αυτοάμυνα και αλληλεγγύη [του ίδιου του μαζικού κινήματος] απέναντι στις φασιστικές συμμορίες και τους κρατικούς κατασταλτικούς μηχανισμούς, που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με ένα «αντιφασιστικό μέτωπο επιτροπών αλληλεγγύης», κάτω από την ηγεμονία μιας γραμμής για τον «εκδημοκρατισμό» των… κατασταλτικών μηχανισμών.
Κοντολογίς: συνεχίζουμε πεισματικά, αλλάζοντας ποιοτικά.

Η νεκρανάσταση της τελευταίας ουτοπίας


του
Π. Παπακωνσταντίνου
Με το ευρώ στα πρόθυρα κατάρρευσης, επανέρχεται η ιδέα για Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, ωστόσο το τίμημα θα είναι για όλους βαρύ
Μέχρι την περασμένη Κυριακή, η Γερμανία εμφανιζόταν πολιτικά απομονωμένη. Τσακισμένη από το Μνημόνιο, η Ελλάδα βάδιζε σε εκλογές που θα μπορούσαν να αναδείξουν την πρώτη αριστερή κυβέρνηση στον Δυτικό κόσμο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Ισπανία βρισκόταν στα...
πρόθυρα της οικονομικής κατάρρευσης παρότι δεν είχε το «σπάταλο κράτος» της Ελλάδας και εφάρμοζε επί τρία χρόνια εξοντωτική λιτότητα, σαν καλός μαθητής του Βερολίνου – με τον ήλιο τα βγάζω, με τον ήλιο τα βάζω, τι έχουν τα έρημα και ψοφάνε; Παρά την επαπειλούμενη διάλυση της Ευρωζώνης, όμως, η Αγκελα Μέρκελ επέμενε στον ρόλο της άτεγκτης «φράου Λιτότητα», ασυγκίνητη από τις κραυγές των «μίστερ Ανάπτυξη», σαν τον Φρανσουά Ολάντ και τον Μπαράκ Ομπάμα.
Ακόμη και ένας πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, όπως ο Γιόσκα Φίσερ, βγήκε από τα ρούχα του: «Η Γερμανία κατέστρεψε τον εαυτό της, αλλά και την ευρωπαϊκή τάξη πραγμάτων, δύο φορές τον εικοστό αιώνα», έγραφε σε άρθρο του. «Θα ήταν τραγικό και ειρωνικό ταυτόχρονα, αν μια Γερμανία που κατάφερε να ορθοποδήσει οδηγούσε, με ειρηνικά μέσα και με τις καλύτερες των προθέσεων, στην κατάρρευση της ευρωπαϊκής τάξης για τρίτη φορά».
Ωστόσο, την περασμένη Δευτέρα το σκηνικό άλλαξε, καθώς η Γερμανία εμφανίστηκε έτοιμη για μια εντυπωσιακή ρελάνς. «Εχω πει κατ’ επανάληψη ότι στην Ευρωζώνη χρειαζόμαστε περισσότερη και όχι λιγότερη Ευρώπη», δήλωσε η Αγκελα Μέρκελ σε συνάντηση με τον πρόεδρο της Κομισιόν, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο. Την ίδια μέρα, το Βερολίνο άφηνε να διαρρεύσει στον διεθνή Τύπο ότι ετοιμάζεται να κόψει τον γόρδιο δεσμό του χρέους με ένα «μεγάλο σχέδιο», που θα ξαναφέρει στην ημερήσια διάταξη την ξεχασμένη ιδέα περί Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης. Μάθαμε, μάλιστα, ότι προς την κατεύθυνση αυτή εργάζεται ήδη πυρετωδώς η «Ομάδα των Τεσσάρων» – των επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Κομισιόν, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Eurogroup.
Το «μεγάλο σχέδιο», το οποίο αναμένεται να συζητηθεί στη σύνοδο κορυφής της 28ης και 29ης Ιουνίου, περιγράφεται ως κβαντικό άλμα στον δρόμο προς την ευρωπαϊκή ομοσπονδία. Σύμφωνα με όσα έχουν διαρρεύσει, περιλαμβάνει δύο βασικές οικονομικές καινοτομίες: τη δημιουργία «τραπεζικής ένωσης», που θα εξασφαλίσει κεφάλαια στις πάσχουσες τράπεζες και θα εγγυηθεί τις καταθέσεις, με αντάλλαγμα το πέρασμά τους υπό ευρωπαϊκό έλεγχο. Και την καθιέρωση κάποιας μορφής ευρωομολόγων για εκείνο το τμήμα του χρέους κάθε κράτους–μέλους, που φτάνει μέχρι το 60% του ΑΕΠ, το ανώτατο επιτρεπτό όριο σύμφωνα με το σύμφωνο σταθερότητας. Το αντάλλαγμα γι’ αυτές τις καινοτομίες, που ασφαλώς θα έχουν οικονομικό κόστος για τη Γερμανία, θα είναι η παράδοση της εθνικής κυριαρχίας, αναφορικά με καίρια ζητήματα όπως η εκπόνηση του κρατικού προϋπολογισμού και η δημοσιονομική πολιτική, σε κεντρική, ευρωπαϊκή αρχή. Η Αγκελα Μέρκελ ήταν απολύτως σαφής: «Δεν μπορείς να απαιτείς ευρωομόλογα και να μην είσαι έτοιμος για το επόμενο βήμα στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση».
Τι συμπεράσματα μπορεί να αποκομίσει κανείς από όλα αυτά; Πρώτα απ’ όλα είναι σαφέστατο πλέον ότι η Γερμανία αναγκάζεται να κινηθεί γιατί είναι εκείνη πρώτα απ’ όλα (και όχι η Ελλάδα, η Ισπανία ή ακόμη και η Γαλλία) που επωφελείται από το ευρώ, επομένως και εκείνη που θα ζημιωθεί τα μέγιστα από τη διάλυσή του. Το 1999, όταν γεννιόταν το ευρώ, η Γαλλία είχε εξωτερικό πλεόνασμα 43 δισ., ενώ η «ενάρετη» Γερμανία είχε έλλειμμα 25 δισ. Μετά από δέκα χρόνια ευρώ, η κατάσταση είχε αντιστραφεί, με τη Γαλλία να έχει έλλειμμα 33 δισ. και τη Γερμανία πλεόνασμα 141 δισ. Το 42% των γερμανικών εξαγωγών κατευθύνεται στην Ευρωζώνη, απ’ όπου προέρχεται και το 60% του εμπορικού της πλεονάσματος, έναντι μόλις 5% που κατευθύνεται στην Κίνα. Αντιλαμβάνεται εύκολα κανείς γιατί η κ. Μέρκελ δεν μπορεί να εξοστρακίσει αψήφιστα την Ελλάδα ή την Ισπανία από το ευρώ, διακινδυνεύοντας να σκοτώσει τη χρυσοτόκο όρνιθα.
ΤΑ ΚΕΡΔΗ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ
Επιπλέον, η Γερμανία επωφελήθηκε τα μέγιστα από την κρίση του ευρώ, όπως έγραψε η βελγική εφημερίδα L’ Echo, στηλιτεύοντάς την, σε κύριο άρθρο, για «αμετροεπή συμπεριφορά» και «ξεδιάντροπη» εκμετάλλευση των εταίρων. Πραγματικά, φτάσαμε στο σημείο να «δανείζεται» η Γερμανία με το γελοίο επιτόκιο 1,3% για τα δεκαετή της ομόλογα, με 0% για τα διετή ομόλογα και με… αρνητικό επιτόκιο για τα εξαμηνιαία! Με άλλα λόγια, η Γερμανία λειτουργεί στην πράξη, ανεξαρτήτως προθέσεων, ως τοκογλύφος της Ευρώπης, η μοναδική χώρα που διαθέτει άπειρη ρευστότητα χωρίς καν να αναγκάζεται να τυπώνει χρήμα, όπως η Αμερική.
Εν ολίγοις, η Γερμανία άφησε την κρίση στην Ευρωζώνη να φτάσει στο «παρά πέντε», για να εμφανιστεί τελικά ως ο σωτήρας της, με προφανή στόχο να μετατρέψει την αδιαμφισβήτητη οικονομική ηγεμονία της σε πολιτική ηγεμονία. Αυτό που δεν μπορούσε να διεκδικήσει η διχοτομημένη Γερμανία του Ψυχρού Πολέμου, είναι έτοιμη να κατακτήσει η σημερινή, ενοποιημένη Γερμανία, για την οποία άλλωστε το ευρώ ήταν το μέσο και όχι ο σκοπός. Οσοι εξυμνούν την «Ευρώπη που αλλάζει» και θα μας σώσει, υποτίθεται, ως διά μαγείας από όλα τα δυσάρεστα, ενδεχομένως θα ωφελούνταν αν διάβαζαν την ομιλία που εκφώνησε το περασμένο Σαββατοκύριακο στην Ιταλία ο Τζορτζ Σόρος. Από εκεί το απόσπασμα:
«Το πιθανότερο είναι ότι το ευρώ θα επιβιώσει, γιατί η διάσπασή του θα ήταν καταστροφική, όχι μόνο για την περιφέρεια, αλλά και για τη Γερμανία, η οποία θα κάνει ίσα ίσα ό,τι χρειάζεται για να διασωθεί το ευρώ και τίποτα παραπάνω. Το αποτέλεσμα θα είναι μια Ευρωζώνη κυριαρχούμενη από τη Γερμανία, με την απόκλιση μεταξύ πιστωτών και οφειλετών να διευρύνεται και με τις χώρες της περιφέρειας να μετατρέπονται σε περιοχές μόνιμης ύφεσης, που θα χρειάζονται μονίμως χρηματικές μεταβιβάσεις. Θα πρόκειται για μια γερμανική αυτοκρατορία με την ευρωπαϊκή περιφέρεια στον ρόλο της ενδοχώρας»…
ΕΝΑ, ΔΥΟ Η ΜΗΠΩΣ ΤΡΙΑ… ΕΥΡΩ;
Αν και η κυρίαρχη γραμμή των ευρωπαϊκών ελίτ παραμένει η διάσωση του ευρώ με μια «φυγή προς τα εμπρός», στον δρόμο της δημοσιονομικής και πολιτικής ενοποίησης, δεν λείπουν και οι σοβαροί, ετερόδοξοι προβληματισμοί στις σελίδες του ευρωπαϊκού Τύπου. «Το ευρώ πέθανε! Ζήτω το ευρώ… και το ecu», ήταν ο τίτλος άρθρου του οικονομολόγου Ολιβιέ Μπεριγιέ στη γαλλική Liberation, την περασμένη Δευτέρα. Σε αντίθεση με τα συνήθη στερεότυπα, που ενοχοποιούν μονόπλευρα την Ελλάδα και γενικά το δημόσιο ή ιδιωτικό χρέος των περιφερειακών χωρών, ο αρθρογράφος εντοπίζει τη θεμελιώδη αιτία της κρίσης στις τεράστιες ανισότητες όσον αφορά την παραγωγικότητα των διαφόρων χωρών – ανισότητες οι οποίες, αντί να μειώνονται, αυξάνονται διαρκώς σε συνθήκες νομισματικής ένωσης.
«Στην πραγματικότητα, οι εναλλακτικές λύσεις είναι δύο: είτε ογκώδεις μεταβιβάσεις πόρων (από τις πλουσιότερες προς τις φτωχότερες χώρες) είτε το τέλος του ευρώ», εκτιμά ο Μπεριγιέ. Θεωρεί ότι η πρώτη λύση θα ήταν όχι μόνο ιδεώδης, αλλά και δίκαιη, αφού οι ευνοημένες από το ευρώ χώρες, όπως η Γερμανία, οφείλουν να καταβάλουν κάποιο αντίτιμο για τα πλεονάσματα που συσσωρεύουν εις βάρος των ελλειμματικών χωρών. Ωστόσο, δεν της δίνει πολλές πιθανότητες, καθώς οι ψηφοφόροι δύσκολα θα την αποδέχονταν.
Η αποτυχία του ευρώ δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην επιστροφή σε 17 εθνικά νομίσματα, συνεχίζει ο Γάλλος αναλυτής. Η πρότασή του είναι να δημιουργηθούν δύο νομισματικές ζώνες με δύο φυσικά νομίσματα, μία «γερμανική» ζώνη του μάρκου και μία «λατινική» του ecu. Σ’ αυτό το μοντέλο, το ευρώ θα συνέχιζε να λειτουργεί ως λογιστική μονάδα και των δύο ζωνών, των οποίων τα νομίσματα δεν θα μπορούσαν να μετατραπούν σε άλλο νόμισμα, παρά μόνο σε ευρώ. Η ισοτιμία μεταξύ «μάρκου» και «ecu» θα ρυθμιζόταν με κριτήριο την αποκατάσταση ισορροπίας στο εμπορικό ισοζύγιο.
Αυτή η τρόπον τινά «ευθανασία» του ευρώ με τη μορφή που το ξέρουμε δεν πρέπει να μας τρομάζει, λέει ο Μπεριγιέ, καθώς το κοινό νόμισμα είναι μέσον και όχι αυτοσκοπός. «Απέναντι σε ένα μεγάλο εμπόδιο», συνεχίζει, «πρέπει κάποτε να οπισθοχωρήσεις για να πάρεις φόρα και να το υπερπηδήσεις. Το σφάλλειν ανθρώπινον, το εμμένειν δαιμονικόν»!
Από την πλευρά του, ο Μπρινό Μοσετό, καθηγητής Οικονομικών στο πανεπιστήμιο Paris–I, εισηγείται μια άλλη λύση, με την οποία η Ελλάδα θα μπορούσε να κρατήσει το ευρώ, αλλά να… αποχωρήσει από την Ευρωζώνη! Να μην αλλάξει νόμισμα αναφορικά με τις συναλλαγές στο εσωτερικό της χώρας, αλλά να απαλλαγεί από τις εξωτερικές δεσμεύσεις που αυτό συνεπάγεται.
ΕΘΝΙΚΟ ΝΟΜΙΣΜΑ
Μαύρη μαγεία; Οχι, λέει ο Μοσετό. Το ευρώ είναι ήδη με μια έννοια «εθνικό» νόμισμα, αφού σε κάθε χώρα τα μεταλλικά νομίσματα φέρουν στη μία πλευρά τους κάποια χαρακτηριστική, εθνική παράσταση και τα χαρτονομίσματα έναν κωδικό χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης χώρας (U για τη Γαλλία, X για τη Γερμανία, Y την Ελλάδα κ.ο.κ.). Επομένως, τίποτα δεν θα εμπόδιζε την Ελλάδα, αν το αποφάσιζε, να βαφτίσει το νόμισμά της ευρω– δραχμή και να συνεχίσει να το διατηρεί σε κυκλοφορία με αρχική ισοτιμία 1:1 με το «ευρώ–ευρώ». Βεβαίως, η ισοτιμία αυτή θα διορθωνόταν αμέσως από τις διεθνείς αγορές συναλλάγματος, οι οποίες θα υποτιμούσαν την ευρω–δραχμή σε σύγκριση με το ευρώ–ευρώ (κάτι επιθυμητό, στην περίπτωση της Ελλάδας, ώστε να ανορθώσει την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων και τον τουρισμό της), με συνέπεια την αύξηση των τιμών των εισαγόμενων προϊόντων.
ΓΑΛΛΟΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΙ ΧΑΡΤΟΥ
Από τη δημιουργία των κοινοτήτων άνθρακα και χάλυβα μέχρι τη θέσπιση του ευρώ, η οικονομία είχε τα πρωτεία στην πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης, ενώ η πολιτική ακολουθούσε ασθμαίνουσα. Ωστόσο, αυτή η εξέλιξη δεν ήταν καθόλου προδιαγεγραμμένη. Αντιθέτως, το πρώτο φιλόδοξο σχέδιο ολοκλήρωσης έδινε ξεκάθαρα τα πρωτεία στην πολιτική.
Πρόκειται για το περίφημο «σχέδιο Πλεβέν» για τη συγκρότηση Ευρωπαϊκής Αμυντικής Κοινότητας, με πυρήνα τη Γαλλία και τη Γερμανία.
Εισηγητής ήταν ο Ρενέ Πλεβέν, πρωθυπουργός της Γαλλίας στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Ωστόσο, το σχέδιό του απορρίφθηκε από την Εθνοσυνέλευση το 1954, καθώς οι μεν γκωλικοί δεν μπορούσαν να δεχθούν την εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας, οι δε κομμουνιστές φοβούνταν την πρόσδεση μιας ενωμένης Ευρώπης στο άρμα της Αμερικής.
Η επόμενη απόπειρα πολιτικής ένωσης ήρθε και πάλι από τη Γαλλία, το 1961, με το «σχέδιο Φουσέ». Συντάχθηκε από τον Γάλλο πρεσβευτή στη Δανία, Κριστιάν Φουσέ, αλλά πραγματικός εμπνευστής του ήταν ο πρόεδρος Ντε Γκωλ. Πιστός στην πολιτική του φιλοσοφία, ο Γάλλος ηγέτης πρότεινε μια διακρατική, πολιτική και αμυντική ένωση κυρίαρχων εθνών – κρατών, χωρίς ομοσπονδιακού τύπου όργανα, ανεξάρτητη από τις ΗΠΑ. Ωστόσο, η γαλλική πρόταση δεν κατάφερε να πείσει τη Γερμανία και την Ολλανδία, που προέτασσαν την οικονομική ενοποίηση και δεν έβλεπαν με καλό μάτι την ανεξαρτητοποίηση από την Αμερική.
Μετά τη γερμανική ενοποίηση, η πρωτοβουλία κινήσεων περνάει στη Γερμανία. Το 1994, οι Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και Καρλ Λάμερς, εξέχοντα στελέχη του κυβερνώντος Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος, εκδίδουν πολύκροτη μπροσούρα με την οποία προτείνουν τη συγκρότηση μιας «Kerneuropa», δηλαδή ενός «σκληρού ευρωπαϊκού πυρήνα» (Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Αυστρία, Ισπανία, Ιταλία) γύρω από τον οποίο θα κινούνταν οι περιφερειακές χώρες της δεύτερης ταχύτητας.
Αυτή η ιεραρχική, γερμανική πρόταση προσπαθούσε να διασφαλίσει ταυτόχρονα την προς Ανατολάς διεύρυνση, για την οποία φλεγόταν το Βερολίνο, με τη σε βάθος ολοκλήρωση των ηγεμονικών χωρών. Προσέκρουσε όμως στην αντίδραση της Γαλλίας, η οποία δεν ήταν καθόλου πρόθυμη να εγκαταλείψει τον ιστορικό ρόλο της γέφυρας ανάμεσα στον βιομηχανικό Βορρά και τον μεσογειακό Νότο.
Ιnfo
- Ζαν Πιζανί–Φερί, «Η αφύπνιση των δαιμόνων: Η κρίση του ευρώ και πώς να βγούμε απ’ αυτήν», μτφ. Μιχάλης Μητσός, Πόλις, 2012.
- Wolfgang Munchau, «A real banking union can save the eurozone», Financial Times, June 3, 2012.
- «La fausse solution des eurobonds», Le Monde Diplomatique, 1 juin 2012.
- Olivier Berruyer, «L’euro est mort ! Vive l’euro… et l’ecu», Liberation, 3 juin 2012.
* Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή της Κυριακής, 10.06.2012 ~ via iskra

Κώστας Λαπαβίτσας - Οι κακοί χειρισμοί της ΕΕ οδηγούν την Ελλάδα στην κόλαση

Αυτός είναι ο τρόπος που ο κόσμος τελειώνει
Όχι μ’ ένα πάταγο αλλά με ένα λυγμό
Τ.Σ. Έλιοτ
Με ένα λυγμό θα τελειώσει η κρίση της Ευρωζώνης; Επί του παρόντος, αυτή είναι η άποψη που κερδίζει έδαφος για διάφορους λόγους. Πρώτον, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τόνωσε τις τράπεζες με την παροχή ρευστότητας 1 τρις ευρώ, από τον περασμένο Δεκέμβριο. Δεύτερον, το...
ελληνικό χρέος αναδιαρθρώθηκε, ένα νέο σχέδιο διάσωσης συμφωνήθηκε, ενώ μία χαοτική πτώχευση απεφεύχθη . Σε γενικές γραμμές οι νέοι κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας που συμφωνήθηκαν αποσκοπούν στη διατήρηση του ελέγχου των αδύναμων περιφερειακών χωρών.
Η αντίδραση των χρηματοπιστωτικών αγορών ήταν θετική. Τα spreads των ιταλικών και ισπανικών ομολόγων μειώθηκαν απότομα, οι χρηματιστηριακές αγορές κατέγραψαν άνοδο -και αυτή της Νέας Υόρκης- και μερικά κατασυκοφαντημένα ελληνικά ομόλογα αναβαθμίστηκαν από τους ίδιους οίκους αξιολόγησης που μέχρι πρότινος τα δυσφημούσαν.
Δυστυχώς, η πραγματικότητα είναι λίγο πιο περίπλοκη. Ας εξετάσουμε την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Όταν η κρίση ξέσπασε το 2010, η Ελλάδα είχε 300 δις ευρώ χρέος, το οποίο κατείχαν στην πλειοψηφία του ιδιώτες πιστωτές και διεπόταν από το ελληνικό δίκαιο. Θα ήταν μία επώδυνη αλλά σχετικά απλή διαδικασία η αθέτηση πληρωμών και θα βοηθούσε τη χώρα να σταθεί ξανά στα πόδια της. Έναντι αυτής της επιλογής , η ΕΕ χορήγησε ακριβά δάνεια διάσωσης, επέβαλλε άγρια λιτότητα, και δημιούργησε τη χειρότερη ύφεση της Ελληνικής ιστορίας. Σε αυτή ακριβώς την πολιτική οφείλεται -από τις αρχές του 2012- και η άνοδος του ελληνικού χρέους στο ύψος των 370 δις ευρώ. Από το ποσό αυτό , όμως, μόνο τα 200 δις ευρώ περίπου ,παραμένουν σε χέρια ιδιωτών. Σε λιγότερο από δύο χρόνια, η ΕΕ φόρτωσε στην Ελλάδα ένα τεράστιο δημόσιο χρέος, μεγάλο μέρος του οποίου χρησιμοποιήθηκε για την αποπληρωμή παλαιότερων χρεών, διευκολύνοντας έτσι τους μεγάλους ιδιώτες πιστωτές να παραμείνουν αλώβητοι.
H αναδιάρθρωση του Μαρτίου επέτρεψε στους υπόλοιπους μεγάλους ιδιώτες πιστωτές να ξεγλυστρίσουν με τις ελάχιστες δυνατές απώλειες. Οι δανειστές παρέδωσαν τα υφιστάμενα επισφαλή ομόλογα και πήραν νέα ομόλογα με χαμηλότερη τιμή, καθώς και ένα σημαντικό χρηματικό ποσό σε μετρητά. Δεδομένου ότι οι μεγάλες ξένες τράπεζες είχαν ήδη διαγράψει μεγάλο όγκο ελληνικών ομολόγων, δεν επλήγησαν πολύ σοβαρά. Οι ελληνικές τράπεζες αντιμετώπισαν σημαντικές απώλειες, αλλά το ελληνικό κράτος δέχτηκε με γενναιοδωρία να δανειστεί 50 δισ. ευρώ για την επανακεφαλαιοποίηση τους. Η πραγματική ζημία προκλήθηκε στα συνταξιοδοτικά ταμεία και τους μικρούς ομολογιούχους, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου οι απώλειες ήταν καταστροφικές.
Λαμβάνοντας υπόψη το νέο δανεισμό του ελληνικού κράτους για την χρηματοδότηση της συμφωνίας, η πραγματική μείωση του ελληνικού χρέους το 2012 θα είναι μικρότερη του 10%. Ακόμα χειρότερα, το ελληνικό χρέος θα καταστεί σε μεγάλο βαθμό επίσημο και θα υπόκειται στη βρετανική νομοθεσία. Να επισημάνουμε ότι περισσότερα από 40 δις ευρώ οφείλονται στο ΔΝΤ, το οποίο έχει απόλυτη προτεραιότητα για την αποπληρωμή του.
Με αυτό τον τρόπο η πολιτική της ΕΕ κατάφερε να μετατρέψει ένα πρόβλημα χρέους μεταξύ ενός κράτους και των ιδιωτών πιστωτών του, σε πρόβλημα χρέους μεταξύ κρατών και διμερών οργανισμών. Όταν η αναδιάρθρωση έρθει ξανά στο προσκήνιο θα υπάρξει μεγάλη αναστάτωση στις σχέσεις ανάμεσα στην Ελλάδα, την ΕΕ και το ΔΝΤ. Η Ιρλανδία και η Πορτογαλία, οι δύο χώρες οι οποίες στο μέλλον ,σχεδόν σίγουρα, θα χρειαστεί να αναδιαρθρώσουν το χρέος τους, θα ήταν καλό να αποφύγουν την ελληνική πορεία της εναλλαγής του επίσημου και ιδιωτικού χρέους .
Και υπάρχουν ακόμα περισσότερα μαθήματα, για την περιφέρεια της ευρωζώνης ,από την εξελισσόμενη καταστροφή της Ελλάδας. Το νέο πρόγραμμα διάσωσης υπόσχεται ανάπτυξη με προυπόθεση τη συντριβή των μισθών και την απελευθέρωση της οικονομίας. Ωστόσο, όσο η Γερμανία συνεχίζει να κρατάει τους μισθούς σε στασιμότητα, καμία χώρα της ευρωζώνης δεν μπορεί να κερδίσει αισθητά σε ανταγωνιστικότητα ,μέσω του μέτρου της μείωσης των μισθών . Όσον αφορά την απελευθέρωση, θα μπορούσε να ήταν πιο πειστική αν πράγματι εφαρμοζόταν στις μονοπωλιακές δομές που κρατούν τις τιμές των τροφίμων και άλλων αγαθών υψηλές στην Ελλάδα. Αντίθετα , το σχέδιο προβλέπει την απελευθέρωση του κλάδου των γιατρών, των τοπογράφων, των πρατηριούχων βενζίνης, των ξεναγών και των κομμωτών.
Η Ελλάδα οδεύει προς την στασιμότητα, αλλά ακόμα και αυτό είναι ευκταίο σε σχέση με την κόλαση που θα αντιμετωπίσει η χώρα, το 2012-13. Μέσα σε μια άνευ προηγουμένου ύφεση, η κυβέρνηση στοχεύει σε μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα του προϋπολογισμού, ενώ θα υπάρξουν σημαντικές περικοπές στις επενδύσεις και στην κατανάλωση. Οι προοπτικές για την οικονομία και την κοινωνία είναι καταστροφικές.
Είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι ο ελληνικός λαός θα συναινέσει στην εθνική αυτοκτονία, όποιες και αν είναι οι εμμονές της ελληνικής άρχουσας τάξης. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι οι πιο λογικές επιλογές για την αντιμετώπιση της ελληνικής κρίσης έχουν προοδευτικά αποκλειστεί κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών. Το μονοπάτι στο οποίο οδηγείται η χώρα είναι αυτό της κοινωνικής αναταραχής που οδηγεί στην στάση πληρωμών και την έξοδο από την ευρωζώνη. Μία τέτοια εξέλιξη θα προκαλέσει , αναπόφευκτα, πολιτική αναταραχή στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
Η ΕΕ αρνήθηκε να αντιμετωπίσει την κρίση της ευρωζώνης παίρνοντας ριζοσπαστικά μέτρα, όπως τη διαγραφή του χρέους και τη αναδιοργάνωση της νομισματικής ένωσης. Αντίθετα υπερπροστάτευσε τις τράπεζες και επέβαλλε σκληρή λιτότητα. Με αυτό τον τρόπο η κρίση μπαίνει σε μια πιο περίπλοκη και επικίνδυνη φάση που θα εμφανιστεί και πάλι στην Ελλάδα με την πρώτη ευκαιρία.

Μέσα στον λαό, μαζί με τον λαό


της
Φλ. Παπαδέδε
Ο ελληνικός λαός κλήθηκε στις 17/6 να εκλέξει κυβέρνηση υπό την τρομοκρατική απειλή «ευρώ ή πλήρης καταστροφή». Η εντολή της τρόικας και της Μέρκελ ήταν ρητή: «υποταγή στα μνημόνια ή έξοδος από το ευρώ» συνοδευόμενη από όλα τα τέρατα της Αποκάλυψης. Προσωποποίησαν την «έξοδο» στο ΣΥΡΙΖΑ παρά τους όρκους του στο ευρώ, ή ορθότερα, εξαιτίας αυτών. Ο λαός άκουσε και υπολόγισε σοβαρά τις ...
απειλές. Παρ’ όλα αυτά, το 40% δεν τρομοκρατήθηκε. Ψήφισε ανατροπή των μνημονίων, ακόμα και με συνέπεια την έξοδο από το ευρώ. Αυτό το 40% δεν αποτελεί συντριπτική πλειοψηφία, ούτε είναι ίσως έτοιμο για μεγάλες ρήξεις, αλλά δεν είναι μικρό, ούτε αξιοκαταφρόνητο. Ούτε μόνο αριστερό. Και σε καμία περίπτωση δεξιόστροφο επειδή οι περισσότεροι ψήφισαν το ΣΥΡΙΖΑ που κυριαρχεί μια δεξιά ηγεσία. Τον ψήφισαν για δυνατότητα αριστερής κυβέρνησης, σαν άμεση αντιμνημονιακή λύση ή έστω ανακούφιση στα προβλήματά τους, διαισθανόμενοι τις παλινωδίες του. Ο κόσμος αυτός διατηρεί προσδοκίες για ανατροπή της κατάστασης και ψάχνει δρόμους γι’ αυτή. Κι αυτό δεν είναι μικρή υπόθεση.
Μπροστά στο «νέο» μνημόνιο που θα «διαπραγματευτεί» η παλιά μνημονιακή συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ με το δεκανίκι της ΔΗΜΑΡ αντί του Καρατζαφέρη, αυτός ο κόσμος θα κάθεται να υπομένει και να περιμένει εκλογές για να βγάλει κυβέρνηση το ΣΥΡΙΖΑ; Αλλά και ο κόσμος που ψήφισε ΝΔ, σημαίνει πως αποφάσισε να υποστεί τα μνημόνια δια παντός;
Η ανοιχτή χρεοκοπία της χώρας εντός του «σωτήριου» ευρώ αλλά και η χρεοκοπία ολόκληρης της ευρωζώνης είναι περισσότερο από υπαρκτή πιθανότητα. Ο κοινωνικός πόλεμος θα ενταθεί. Τα πραγματικά όπλα του είναι πολύ πιο ισχυρά από την τρομοκρατία της τρόικα, των ΜΜΕ, των κατασταλτικών κρατικών ή παρακρατικών μηχανισμών. Είναι η φτώχεια, η ανεργία, η πείνα, η ανημπόρια.
Μια Αριστερά που δεν μπορεί να δώσει λύση και διέξοδο στις πιο άμεσες κι επιτακτικές λαϊκές ανάγκες, δεν είναι Αριστερά. Η ανάγκη για φαΐ, δουλειά, σχολείο και νοσοκομείο δεν μπορεί να θυσιάζεται για το ευρώ ή να παραπέμπεται στη σοσιαλιστική επανάσταση. Μια Αριστερά που καλεί σε νηστεία και υπομονή μέχρι τις επόμενες εκλογές ή μέχρι να βγάλουν οι εργαζόμενοι τα συμπεράσματά τους, καθίσταται αχρείαστη στο λαό. Όποιο εκλογικό ποσοστό κι αν κατέγραψε.
Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ κατέγραψε ένα κακό, μικρό ποσοστό. Θα κλειστούμε στη ντουλάπα; Και πώς να αντιμετωπίσουμε το εκλογικό αποτέλεσμα; Αισιόδοξα ή απαισιόδοξα; Απλώς πραγματικά. Όσο λάθος είναι να μην αναλογιστούμε αυτοκριτικά γιατί δεν μπορέσαμε να επικοινωνήσουμε με τις λαϊκές προσδοκίες, χρεώνοντας στον κόσμο «οπισθοχώρηση», άλλο τόσο είναι να θεωρούμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ με τον οποίο εκφράστηκαν, μπορεί ή θέλει να βαθύνει αυτές τις προσδοκίες, να τις οργανώσει σε πλατύ λαϊκό κίνημα ή ότι αποτελεί κάτι τέτοιο ο ίδιος επειδή τον ψήφισαν στις 17/6.
Μαζί με το εκλογικό ποσοστό συρρικνώνεται και ο ρόλος της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς; Μόνο αν έπαψε να υπάρχει ανάγκη για μονομερή διαγραφή του χρέους κι έξοδο από ευρώ κι ΕΕ. Μόνο αν δεν υπάρχει ανάγκη για οργάνωση της αντίστασης και της επιβίωσης ενός ολόκληρου λαού.
Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ έβαλε το πρόγραμμά της επί τάπητος κι απευθύνθηκε στο λαό. Πολύς κόσμος προβληματίστηκε και το σκέφτηκε, κι ας μην την επέλεξε. Αυτό αποτελεί σημαντική παρακαταθήκη και μεγάλη υποχρέωση. Απαιτεί συνέχεια κι ακόμα πλατύτερη απεύθυνση. Όχι με όρους προειδοποίησης για την «αφερεγγυότητα» άλλων, αλλά με συγκεκριμένες πολιτικές πρωτοβουλίες μετωπικής και αγωνιστικής δράσης πάνω σε κάθε κρίσιμο ζήτημα που αντιμετωπίζει ο λαός κι η χώρα.
Όχι υποδεικνύοντας εκ του μακρόθεν τι πρέπει να κάνουν οι εργαζόμενοι, αλλά δίπλα και μέσα τους οργανώνοντας και δείχνοντας στην πράξη πώς πρέπει να γίνεται. Απαιτεί συνεχή παρέμβαση σε κάθε χώρο δουλειάς και σε κάθε γειτονιά, συνεχή απεύθυνση και συντονισμό με κάθε λαϊκή κίνηση που υπάρχει. Σημαίνει δημιουργία εκτεταμένων δικτύων λαϊκής αλληλεγγύης, καθημερινή στήριξη του εργαζόμενου, του άνεργου. Σημαίνει γιατρό και δάσκαλο. Ειδικά όταν αποδομείται κάθε δημόσια παροχή και συλλογικό δικαίωμα. Ένα τέτοιο δίχτυ λαϊκής αντίστασης και συλλογικής αντιμετώπισης των πιο άμεσων και ζωτικών αναγκών αποτελεί πραγματική βάση οργάνωσης από τα κάτω και τη μόνη ασπίδα ενάντια στον κοινωνικό εμφύλιο και το φασισμό.
Το πρόγραμμα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ συμπυκνώνει τα αναγκαία σήμερα προτάγματα για την άμεση σωτηρία του λαού. Δεν αρκεί. Επείγει η επεξεργασία κι η τεκμηρίωση της αναγκαιότητας αλλά και της ρεαλιστικότητας του άλλου δρόμου, των δυνατοτήτων της χώρας και του λαού να βαδίσει σε αυτόν. Χρειάζεται δηλαδή, ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα εξουσίας, το Plan B για διέξοδο σε όφελος του λαού. Οι αγωνιστές της διαθέτουν και εμπειρία και γνώση. Είναι υποχρέωσή τους στο λαό, να το προβάλλουν και να τον προετοιμάσουν. Κι αν επιλέξει να το κάνει μόνο η ΑΝΤΑΡΣΥΑ του 0,33%, είναι η μόνη που δεν θα πρέπει να ντρέπεται.

Γράμμα από έναν ανθρακωρύχο της Ισπανίας

αναδημοσίευση από: Κόκκινος Τύπος

Είναι ανθρακωρύχος από την Αστουρία της Ισπανίας. Έγραψε ένα γράμμα το οποίο και παραθέτουμε. Αξίζει να το διαβάσετε. Όπου ορυχεία, βάλτε, πλοία, εργοστάσια, οικοδομές, ταξί, μαγαζιά και άλλες επιχειρήσεις. Όπου Ισπανία, βάλτε Ελλάδα, Βουλγαρία, Πορτογαλία, Ιρλανδία, Ιταλία και άλλες χώρες. Όπου Ευρωπαϊκή Ένωση, αφήστε το όπως έχει.

«Έχω δουλέψει στα ορυχεία 25 χρόνια. Κατέβηκα για πρώτη φορά στα 18 μου, και θα ήθελα να σας πώ ότι εκπλήσσομαι από πολλά απ’ τα σχόλια που διαβάζω για τους ανθρακωρύχους και την πρόωρη συνταξιοδότηση που ισχύει γι αυτούς όπως και γι άλλες ομάδες εργαζομένων. Θα ήθελα να σας μεταφέρω τη δική μου οπτική, και αν μπορέσω να αποσαφηνίσω ορισμένες αμφιβολίες που βλέπω ότι υπάρχουν για το θέμα αυτό.

1. Ο αγώνας που διεξάγουν αυτή τη στιγμή οι ανθρακωρύχοι, δεν είναι για να διεκδικήσουν χρήματα, αλλά για να γίνει σεβαστή η συμφωνία που υπέγραψε πέρυσι το υπουργείο βιομηχανίας και τα συνδικάτα των ανθρακωρύχων, που προέβλεπε τη συνέχιση των επιδοτήσεων ως και το 2018.


Τα χρήματα αυτά προέρχονται απ’ την Ευρωπαϊκή Ένωση, κι όχι απ’ την ισπανική κυβέρνηση, μ’ αυτό θέλω να πω ότι δε ζητάμε από κανέναν ισπανό να “στερηθεί για να μας βοηθήσει” όπως λένε πολλοί απ’ τους επικριτές μας. Όσον αφορά πάλι αυτά τα χρήματα που δικαιούνται οι οικογένειες των ανθρακωρύχων, καθώς προέρχονται από το Εξορυκτικό Ταμείο που υποτίθεται αποσκοπούσε στη δημιουργία εναλλακτικών στον λιθάνθρακα, ώστε να μπορούμε να εργαστούμε στις περιοχές μας μετά το κλείσιμο των ορυχείων. Ε λοιπόν, όπως και σε πολλούς άλλους τομείς, τα χρήματα αυτά τα διαχειρίστηκαν οι πολιτικοί και τα συνδικάτα, όπως ήθελαν. Με μέρος αυτών, για παράδειγμα, ο κύριος Gabino de Lorenzo (πρώην δήμαρχος του Οβιέδο) πλήρωσε την ασφαλτόστρωση δρόμων της πόλης του, το νέο εκθεσιακό και συνεδριακό μέγαρο που έχτισε και μια σειρά από άλλα έργα. Η δε πρώην δήμαρχος της Χιχόν (η κυρία Felgeroso) επένδυσε ένα άλλο μερίδιο στην ίδρυση ενός τεχνικού εκπαιδευτικού ιδρύματος και σε άλλα έργα.

Στην κοιλάδα του Turón, στα ορυχεία της Cuenca del Caudal, όπου ζω, έχουμε πάνω από 600 νεκρούς εργάτες (μόνο αυτούς για τους οποίους γνωρίζουμε, καθώς στον εμφύλιο πόλεμο πυρπολήθηκαν τα επίσημα αρχεία) στα ορυχεία από το 1889 ως το 2009, όταν και έκλεισαν. Το μόνο που άνοιξε μετά ήταν ένα αθλητικό κέντρο, χωρίς καν εισόδους, όπου για να πάει να τρέξει κανείς πρέπει να περάσει από ένα μονοπάτι. Ολόκληρος ο χώρος είναι γεμάτος σκουπίδια, τα οποία σιγά-σιγά τον κατακλύζουν. Παρά την εκβιομηχάνιση, η οποία υποτίθεται ότι δημιουργεί σταθερές θέσεις εργασίας ώστε να υπάρχει μέλλον στην περιοχή, δεν υπάρχει τίποτα.

2. Εκπλήσσομαι που τόσο πολλοί άνθρωποι μιλούν άσχημα γι αυτήν την επιδότηση, δεν ήθελα να το γράψω αυτό, αλλά επιδοτούνται κι άλλοι τομείς όπως η κτηνοτροφία, η γεωργία, η αλιεία και πολλοί ακόμα που δεν έχω όρεξη να αναφέρω, αλλά εγώ προσωπικά είμαι χαρούμενος γι αυτό, προτιμώ να ενισχύονται οι εργαζόμενοι παρά οι chorizos (στμ: ισπανικό αλλαντικό, μεταφορικά: οι κλέφτες, οι μαφιόζοι) που μας ληστεύουν κάθε μέρα.

3. Με το πέρας του εμφυλίου πολέμου, φαίνεται πως πολλοί δε γνωρίζετε ότι ήταν οι ανθρακωρύχοι που εργάζονταν μια επιπλέον ώρα αμισθί κάθε μέρα για πολύ καιρό, ώστε να αποκαταστήσουν τις καταστροφές του Φρανκισμού στη χώρα, όταν στα ίδια μας τα σπίτια δεν είχαμε καλά-καλά να φάμε.

4. Το έτος 1962, οι ανθρακωρύχοι ξεκίνησαν μιαν απεργία που εξαπλώθηκε σ’ όλη την Ισπανία, και στην οποία κατακτήθηκαν πολλά απ’ τα δικαιώματα που όλοι οι ισπανοί έχουμε σήμερα και προσπαθούν να μας τα πάρουν πίσω. Στην απεργία αυτή, είχαμε πολλούς τραυματίες, συλληφθέντες, πεινασμένους και εξορισμένους σε άλλες επαρχίες της Ισπανίας, μακριά απ’ τις οικογένειές τους, που άρχισαν να επιστρέφουν μόλις το 1980.

5. Όσον αφορά την πρόωρη συνταξιοδότηση, είναι μύθος πως οι ανθρακωρύχοι βγαίνουν στη σύνταξη στα 40, με εφάπαξ ανάλογο του να πιάναμε τον πρώτο λαχνό στο λαχείο. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική, οι άνθρωποι που συνταξιοδοτούνται νωρίς έχουν ήδη προκαταβάλει 50% αυξημένες εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, ούτως ώστε για κάθε διετία εργασίας, πληρώνουν εισφορές για ένα ακόμη έτος, έτσι για παράδειγμα, εγώ που εργάστηκα 25 χρόνια, έχω πληρώσει κοινωνική ασφάλιση για 37μισυ χρόνια. Πιστεύει κανείς από σας ότι θα ήθελε να πληρώνει όσα εμείς σ’ αυτήν την κοινωνική ασφάλιση;

6. Ο λιθάνθρακας που εισάγεται απ’ το εξωτερικό είναι σύμφωνα μ’ εσάς φθηνότερος απ’ τον εγχώριο, προσωπικά δεν είμαι καθόλου πεπεισμένος γι αυτό, όμως ας δεχθούμε ότι έχετε δίκιο. Θέλετε λοιπόν να μας βλέπετε να δουλεύουμε σα σκλάβοι όπως στις χώρες αυτές; Εγώ δεν το θέλω αυτό για κανέναν εργάτη στον κόσμο. Αυτά που θα σας γράψω τώρα είναι πραγματικότητα, έχω δουλέψει με συναδέλφους απ’ την Τσεχία και την Πολωνία, όταν ήρθαν μερικοί στις Αστούριες, κι όταν μπήκαν στα καταστήματα να ψωνίσουν τα είχαν παίξει, επειδή μπορούσαν να αγοράσουν κάποια ψιλοπράγματα που στις χώρες τους ήταν όμως αδιανόητα. Τα πρώτα Χριστούγεννα που περάσανε μαζί μας, κρατούσαν στο κάθε χέρι κι από ένα μαντολάτο… Τους ρωτήσαμε γιατί αυτό, και μας εξήγησαν πως στις χώρες τους δεν θα άντεχαν με τίποτα οικονομικά να το αγοράσουν, επειδή οι μισθοί τους, τους έφταναν ίσα-ίσα για ένα πιάτο φαί, κι αυτό φτωχικό. Θέλω να πω εδώ ότι αν δεν υπερασπιστούμε τα δικαιώματά μας, θα ισχύει σύντομα και για μας το ίδιο.

7. Όσον αφορά τα οδοφράγματα στους αυτοκινητοδρόμους, θα ήθελα να απαντήσω σ’ όλους εκείνους που διαμαρτύρονται επειδή οι ανθρακωρύχοι τους εμποδίζουν να πάνε στη δουλειά ή στη σχολή τους, και λένε πως κι οι ίδιοι αν έχουν προβλήματα στη δουλειά τους, δεν πάνε να “ενοχλούν” άλλους στην εργασία τους. Θα πω ότι κάθε φορά που κάποιοι συνάδελφοι από άλλους χώρους εργασίας μας ζήτησαν βοήθεια για να υπερασπιστούν τις θέσεις τους, σταματήσαμε τη δουλειά μας για ολόκληρα 24ωρα, στηρίζοντάς τους είτε βρίσκονταν στη χώρα είτε στο εξωτερικό. Όταν απεργούσαν οι Άγγλοι ανθρακωρύχοι, σταματήσαμε την εργασία μας και μαζέψαμε χρήματα για να στείλουμε στις οικογένειές τους για να μην πεινάσουν. Αμφιβάλλει κανείς ότι δε θα ενωθούμε με οποιονδήποτε κλάδο βάλλεται; Αλλά φαίνεται πως σήμερα είναι ξεπερασμένο να ζητάς τη βοήθεια των άλλων. Κι όμως, το να βοηθάμε ο ένας τον άλλον είναι κάτι θεμελιώδες, ενώ το να τρωγόμαστε ο ένας με τον άλλον ως συνήθως, είναι κάτι που ωφελεί μόνο αυτούς που βρίσκονται από πάνω μας.

Αν όλοι οι Ισπανοί εργαζόμενοι ήταν τόσο ενωμένοι όσο οι ανθρακωρύχοι, οι κυβερνώντες αυτής της χώρας θα το σκέφτονταν πολύ καλά προτού προχωρήσουν στις περικοπές που τώρα κάνουν χωρίς δεύτερη σκέψη, μπορώ να σας διαβεβαιώσω γι αυτό. Σκεφτείτε λοιπόν ποιός πραγματικά σας εμποδίζει να πάτε στη δουλειά ή στη σχολή σας, ποιός είναι αυτός που απολύει εργαζομένους και πραγματοποιεί περικοπές στην εκπαίδευση, δεν είναι άλλοι απ’ τους πολιτικούς μας.

Θα ήθελα επίσης να πω σ’ αυτούς που λένε ότι πρέπει να πάμε να διαμαρτυρηθούμε στην Μαδρίτη αν θέλουμε, στις πόρτες του υπουργείου και να τους αφήσουμε αυτούς “στην ησυχία τους”, ότι αυτό το έχουμε κάνει προ πολλού, αλλά η λογοκρισία των ΜΜΕ φροντίζει να μην ενημερώνει με διαφάνεια για τίποτα.

Πιστεύω ακράδαντα ότι ένας εργαζόμενος που υπερασπίζεται τα δικαιώματά του δεν είναι τρομοκράτης, όπως μας αποκαλούν σήμερα επειδή αγωνιζόμαστε για τη ζωή των οικογενειών μας.

Σας καλώ όλους να βγείτε απ’ τα σπίτια σας και να υπερασπιστείτε τις ζωές όλων μας. Όσο μας κρατούν κλεισμένους στο σπίτι, τους επιτρέπουμε να μας ρίξουν λίγο-λίγο, μέτρα μετά από άλλα μέτρα, στην πείνα.

Θέλουν τα παιδιά σας και τα παιδιά μας να μείνουν αμόρφωτα σαν εμάς, που βλέπαμε τους τοίχους των σχολείων περισσότερο απ’ έξω παρά από μέσα, καθώς ένας αμόρφωτος άνθρωπος είναι πιο εύκολο να υποταχθεί.

Να ενημερώνεστε, να αμφισβητείτε τα πάντα όσα βλέπετε στην τηλεόραση, τώρα που έχετε το διαδίκτυο, τα κινητά τηλέφωνα, μπορείτε μ’ αυτά να είστε σε συνεχή επαφή, να οργανώνεστε με όποιον τρόπο επιθυμείτε, ειρηνικά, στα οδοφράγματα απευθείας, όπως και να ‘χει οργανωθείτε! Θέστε στόχους και πραγματοποιήστε τους γρήγορα. Η κυβέρνηση κινείται κι αυτή πολύ γρήγορα όταν η κατάσταση είναι προς όφελός της, και το ξέρετε. Αφαιρέστε τη λέξη “φόβος” και τη φράση “και τί θα αλλάξει μ αυτό;” απ’ το μυαλό σας και πάρτε το μέλλον σας στα χέρια σας.

Αν κάποιος δεν καταλαβαίνει οτιδήποτε απ’ όσα έγραψα ή έχει κάποια συγκεκριμένη ερώτηση, ευχαρίστως αν μπορώ να σας απαντήσω.

Πολλές ευχαριστίες σε όλους και όλες που μας στηρίζουν από κάθε επαρχία της χώρας και από άλλες χώρες.

Χαιρετισμούς!
 
Juan Jose Fernandes. Asturias

Το αποτέλεσμα των εκλογών, η Αριστερά και η επόμενη μέρα

Αντώνης Δραγανίγος* 

αναδημοσίευση από: αριστερό blog

1. Οι δυνάμεις του κεφαλαίου χρειάστηκαν δύο απανωτές εκλογικές μάχες για να σχηματίσουν μια κυβέρνηση μνημονιακή, βαθιά αντιδραστική, πλήρως συμμορφωμένη με τις απαιτήσεις κεφαλαίου-Ε.Ε.-ΔΝΤ, αλλά ασταθής, ιδιαίτερα στο φόντο της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης και της ιδιαίτερης βαθιάς κρίσης και αντιδραστικής μετάλλαξης της Ευρωζώνης και συνολικά της Ε.Ε. 

2. Και αυτό γιατί σε όλη αυτή την περίοδο των δύο εκλογικών αναμετρήσεων, καταγράφηκε μια μαζική στροφή προς τα αριστερά, την οποία καρπώθηκε κυρίως ο ΣΥΡΙΖΑ, που δείχνει τη διάθεση μεγάλων κομματιών της κοινωνίας για απαλλαγή από τη λιτότητα και συνολικά τη μνημονιακή λαίλαπα, έστω και αν προσανατολίζεται σε μια «κυβερνητική λύση» χωρίς ανατροπή.
 
3. Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ σε όλη την προεκλογική περίοδο, επέμεινε στον «αριστερό» ευρωπαϊσμό κάνοντας το «ναι στο ευρώ» κεντρικό σημείο της προεκλογικής γραμμής της, δεχόμενη τη δανειακή σύμβαση και τη «νομιμότητα» του χρέους. Η διολίσθησή του σε μια πρόταση «επαναδιαπραγμάτευσης» εντός των ορίων των δανειακών συμβάσεων και του ευρώ, όρια που έθετε η αστική τάξη μετά τις εκλογές της 6ης του Μάη, δεν διευκόλυνε στην απάντηση της ιδεολογικής τρομοκρατίας της άρχουσας τάξης και άφησε την προεκλογική αντιπαράθεση να μετατοπιστεί σε πεδία πιο ευνοϊκά για τις δυνάμεις του συστήματος. Το μεγαλύτερο μέρος των ψηφοφόρων του, θέλει και ελπίζει σε μια αριστερά δύναμη στήριξης και ανάπτυξης των αγώνων, όχι «υπεύθυνης αντιπολίτευσης». 
 
4. Η εκλογική πτώση του ΚΚΕ, δεν αποτελεί θετικό γεγονός για το εργατικό και λαϊκό κίνημα. Είναι, ωστόσο, αποτέλεσμα της στρατηγικής του φυσιογνωμίας και της πολιτικής του. Η παραπομπή των αναγκαίων αντικαπιταλιστικών στόχων ανατροπής της αντεργατικής επίθεσης στο ακαθόριστο μέλλον της «λαϊκής εξουσίας», η αντίληψη ότι όλα τα ζητήματα που δίχασαν την κοινωνία (Μνημόνιο, ευρώ) είναι «ψευτοδιλήμματα», η καταγγελία απέναντι σε κομμάτια του κινήματος («πλατείες» κ.λπ.), η αποχή του από τις μεγάλες στιγμές του λαϊκού ξεσηκωμού συντέλεσαν σε αυτό το αποτέλεσμα. 
 
5. Η ΑΝΤΑΡΣΥΑ είχε μεγάλη απώλεια ψήφων σε σχέση με τις εκλογές της 6ης Μάη, ένα πολύ αρνητικό αποτέλεσμα που σε αντίθεση με τη σημαντική άνοδο των εκλογών του Μάη μάς επιστρέφει στα επίπεδα του 2009. Η τεράστια εκλογική πόλωση οδήγησε χιλιάδες ψηφοφόρους της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στο να ψηφίσουν κυρίως ΣΥΡΙΖΑ, για να γίνει «αριστερή κυβέρνηση».
Ωστόσο, το τελικό αποτέλεσμα καθορίστηκε από σοβαρές υποκειμενικές αδυναμίες της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. Δεν μπόρεσε μέσα στο κίνημα να οικοδομήσει ένα σχετικά διακριτό πόλο που θα θέτει τα πιο κρίσιμα ζητήματα του αντικαπιταλιστικού αγώνα (διαγραφή του χρέους, πάλη κατά της Ε.Ε. κ.λπ. Ενώ μετά τις 6 του Μάη στο κέντρο της συζήτησης τέθηκε το ζήτημα της κυβερνητικής εξουσίας, δεν μπόρεσε να απαντήσει με μια κάποια επάρκεια στο πώς η διεκδίκησή της πρέπει να εντάσσεται στο πλαίσιο μιας σύγχρονης επαναστατικής στρατηγικής, σε διάκριση από τον χωρίς όρους «κυβερνητισμό». Δεν έχει κατακτήσει μια επαρκή στάση της απέναντι κυρίως στον ανερχόμενο φορέα της ρεφορμιστικής Αριστεράς. 

 
6. Μπροστά μας έχουμε μεγάλες προκλήσεις. Ο μαχόμενος κόσμος έχει μεγάλες απαιτήσεις από την Αριστερά, περιμένει από αυτή να αποτελέσει δύναμη αντίστασης και ανατροπής. Το κίνημα στη νέα του φάση χρειάζεται να ξεπεράσει τον απλό οικονομικό διεκδικητισμό και να παλέψει για ουσιαστικό «μονομερές» ξήλωμα των μνημονίων και της δανειακής σύμβασης, διαγραφή του χρέους, εθνικοποίηση των τραπεζών και των μεγάλων επιχειρήσεων με εργατικό και λαϊκό έλεγχο, ουσιαστική ανακούφιση των εργαζόμενων με άμεση επιστροφή τουλάχιστον στις συνθήκες του 2009 και κατάργηση όλων των «μεταρρυθμιστικών» νόμων (Διαμαντοπούλου, Λοβέρδου, ενιαίο μισθολόγιο κ.λπ.). Σε αυτήν τη βάση θα οξυνθεί η διαπάλη με απόψεις που στηρίζουν απλά «τη μη χειροτέρευση», υποστηρίζοντας έτσι όχι την ανατροπή αλλά τη διατήρηση του «μνημονιακού κεκτημένου».
 
7. Παράλληλα, απαιτείται η συσπείρωση όλων των αντικαπιταλιστικών, αντιιμπεριαλιστικών, αντι-Ε.Ε. δυνάμεων της ελληνικής κοινωνίας. Όλων των δυνάμεων που ορίζουν την «αριστερή πολιτική» σαν διαγραφή του χρέους, ρήξη με το ευρώ, την Ε.Ε. και τις δυνάμεις του κεφαλαίου, ριζική αναδιανομή του πλούτου σε κόντρα με την πολιτική του κεφαλαίου. Οι δυνάμεις αυτές είναι πολλές και θα πολλαπλασιαστούν το επόμενο διάστημα, λόγω των πολυποίκιλων διεργασιών που θα λάβουν χώρα σε όλη την Αριστερά. Τα βήματα σε μια τέτοια συσπείρωση είναι όρος για το τράβηγμα όλης της κοινωνικής και πολιτικής αντιπαράθεσης σε μια γραμμή ουσιαστικής ρήξης με τις δυνάμεις του συστήματος, στόχος που άλλωστε ορίζει την Αριστερά.

* Ο Αντώνης Δραγανίγος είναι μέλος του Κεντρικού Συντονιστικού της ΑΝΤΑΡΣΥΑ
 
δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Δρόμος (23.6.2012)
 

Σύντομη Περιγραφή: 

Αντώνης Δραγανίγος*
Ο μαχόμενος κόσμος έχει μεγάλες απαιτήσεις από την Αριστερά, περιμένει από αυτή να αποτελέσει δύναμη αντίστασης και ανατροπής. Θα οξυνθεί η διαπάλη με απόψεις που στηρίζουν απλά «τη μη χειροτέρευση», υποστηρίζοντας έτσι όχι την ανατροπή αλλά τη διατήρηση του «μνημονιακού κεκτημένου».